تبلیغات
شبکه تخصصی مدیریت دانش - به نظر شما با توجه به فرهنگ حاکم و خصوصیات رفتاری خبرگان در ایران چه تکنیکهایی برای استخراج دانش از آنان مناسبترند؟
 
شبکه تخصصی مدیریت دانش
درباره وبلاگ


هدف اصلی تشکیل این وبلاگ به اشتراک گذاشتن اموخته های مدیریت دانش است.
تلاشمان بر این است که هر چند روز یکبار یکی از موضوعات تخصصی مدیریت دانش را مورد بحث و تبادل نظر با جمعی از عزیزان و با  نظارت یکی از برجسته ترین اساتید این حوزه جناب اقای دکتر اخوان قرار دهیم.
در ضمن کسانی که تمایل دارند در شبکه تخصصی مدیریت دانش در تلگرام مرتبط با موضوع وبلاگ عضو شوند شماره خود را برای اینجانب ارسال کنند.



جمع بندی موضوع هفته در كانال مدیریت دانش به آدرس ذیل نیز قابل دسترسی می باشد:
https://telegram.me/knowledge_management

مدیر وبلاگ : مریم فیلسوفیان
مطالب اخیر


با توجه به نظرات دوستان جمع بندی نهایی توسط جناب آقای مهندس جنیدی به شرح ذیل انجام پذیرفت:

با سلام و ضمن عرض تسلیت ایام شهادت امام حسین (ع) و یاران با وفایش و قبولی عزاداری­های شما بزرگواران؛ در هفته­ای که گذشت به دنبال بررسی تکنیک­های استخراج دانش از خبرگان با توجه به فرهنگ و خصوصیات رفتاری آنان در ایران بودیم.

در ابتدا بایستی اذعان داشت که توجه به پیش نیازها و عوامل کلیدی زیر می­تواند اکتساب دانش موثر باشد:

1.       خبرگان بایستی احساس تعلق عمیقی به سازمان پیدا نمایند تا تجارب خود را در اختیار سایرین قرار دهند که این امر نیاز به فرهنگ­سازی و ایجاد نگاه درست سازمان به ارزش­های غیرمادی دارد.

2.       برقراری ارتباط موثر با خبره و ایجاد اعتماد در او، اولین گام برای کسب دانش است که پس از آن بر اساس موضوع دانش، جایگاه سازمانی خبره، سن، تحصیلات و ... باید تصمیم گرفت  از کدام تکنیک استفاده شود.

3.       شناخت دقیق خبرگان یکی دیگر از عوامل موفقیت می­باشد. نخبگان افرادی هستند که اکثرا در چارچوب و قوانینی نمی گنجند و شاید یکی از اشباهات رایج نسخه پیچیدن برای این افراد باشد. کنار هم قرار گرفتن این افراد و ارائه مستقیم یا غیر مستقیم صورت مساله زمینه ای برای پویایی این افراد و ارائه دانش شان هست. کنار هم قرار گرفتن این افراد و ارائه مستقیم یا غیر مستقیم صورت مساله زمینه ای برای پویایی این افراد و ارائه دانش شان هست.

4.       بی توجهی سازمان به ارزش دانش ضمنی و آشکار خبرگان موجب از دست دادن دانش آنان می­شود. که در این مورد می توان از روش معامله بهره برد و یا پیش از خروج خبره از سیستم جانشین پروری کرد. همراه شدن کارشناس در کنار خبره در انجام پروژه ها و کار عملی بسیار سودمند است.

5.       در طول دوران خدمت بایستی به خبرگان بها داده شود و این امر به سال­های آخر محدود نشود.

با بررسی تکنیک­ها مشخص می­شود که «ایجاد نردبان»، «نقشه»،  دو اولویت اول روش­ها از منظر آشکار سازی دانش صمنی بوده که از منظر کیفیت دانش استخراج شده نیز در صدر هستند. همچنین از منظر سهولت اجرا «مصاحبه» در صدر قرار داشته و سپس «ایجاد نردبان» در رتبه دوم قرار دارد. برخلاف تصور عمومی، مصاحبه پایین ترین عملکرد را دارد.

حال به توضیح برخی تکنیک­ها پرداخته می­شود:

1.       روش تفسیری: در این روش خبره وظیفه را همان طوری که در واقعیت انجام می­دهد، توصیف می‌کند. در این روش، اصل بر خود گزارش‌دهی است و خبره تفسیری از فرآیند یا تفکرات خویش در هنگام حل مسأله یا انجام کار ارائه می‌دهد. تجربه نشان داده است که خود گزارش‌دهی می‌تواند به شناخت فرآیندی منجر شود که معمولا حذف یا تحریف شده­اند.

2.       داستان سرایی: در مورد استخراج دانش تکنسین های خبره که معمولا سن زیاد و سواد کمی دارند و تجربه آنها ارزشمند است, داستان سرایی موفق است. چرا که در تشریح یک واقعه, می توانند به مشکلات و راه حلهای آزموده شده اشاره کنند.

3.       روش تصمیم‌گیری انتقادی (CDM): روش تصمیم‌گیری انتقادی روش برگزیده مهندسان دانش به‌ویژه کسانی است که با ارتش آمریکا همکاری می‌کنند. گاری کلاین این روش را در دهه 80 تدوین کرد و در چند پروژه اکتساب دانش از آن استفاده شده است. این روش بر اساس نظریه تصمیم‌گیری است که در واقع نتیجه بررسی چگونگی تصمیم‌گیری خبرگان است. روش تصمیم‌گیری انتقادی برای استخراج دانش وظیفه‌ای استفاده می‌شود که خبره پیش‌تر چندین بار انجام داده است. بدین لحاظ خبره تجربه انبوهی داشته و از دانش ضمنی بسیاری استفاده می‌کند. روش تصمیم‌گیری انتقادی نوعی مصاحبه است که حوادث و وقایع خاص در گذشته را با جزئیات کامل بررسی می‌کند تا فرآیند‌های فکری که خبره برای تصمیم‌گیری استفاده کرده را در معرض دید قرار دهد. کانون توجه حوادث غیر معمول است زیرا این حوادث معمولاً منبع پر بار اطلاعاتی درباره توانمندی‌های خبره است (فرض بر این است که همه می‌توانند حوادث عادی را مدیریت کنند). مصاحبه نیمه ساختاری برای بررسی حادثه استفاده می‌شود. پرسش‌ها در این مصاحبه به دنبال یافتن مسایل زیر هستند:

o       سر نخ‌های ظریفی که خبره به آن‌ها توجه دارد اما نو کار آموزان آن‌ها را نادیده می‌گیرند

o       برداشت‌ها و راهبرد‌هایی که خبره در حادثه استفاده می‌کند

o       گزینه‌های برگزیده و رد شده.

4.       طوفان مغزی معکوس در مدیریت پروژه

از طوفان مغزی و کاربردهای آن به کرات در راهنمای پمباک و سایر استانداردهای مدیریت پروژه نام برده شده است. گرچه این روش، برای طرح ایده های جدید و گاهی خلاقانه در پروژه ها خیلی خوب است، اما برخی مواقع این روش در عمل به بن بست میرسد. گاهی ایده جدیدی نیست، گاهی راهکارها امتحان شده اند، گاهی فکر میکنیم که همه راهها را رفته ایم و خلاصه هر از گاهی به دلیلی این روش کمک موثری در حل مسئله نمیکند. چاره چیست؟

طوفان مغزی وارونه یکی از راههای مواجهه با این روش است، به طور خلاصه در این روش، شما به جای اینکه در پی حل مسئله اصلی باشید، صورت مسئله را وارونه میکنید. یعنی به جای اینکه اصل مسئله را بخواهید حل کنید، میروید و در جهت حل عکس مسئله اصلی تلاش میکنید و ایده میدهید. مثلاً ما میخواهیم ببینیم که چطور از ریزش نیروی انسانی در پروژه بکاهیم؟ اگر به بن بست رسیدیم، مسئله را عکس میکنیم: چطور کاری کنیم که همه بخواهند پروژه را ترک کنند؟

ابتدا ایده هایی که مطرح میشوند، ساده و گاهی از فرط بدیهی بودن، خنده دار به نظر میرسند. مثلاً حقوق ندهیم، دائم پرخاش کنیم، کولرها را در تابستان و بخاری ها را در زمستان روشن نکنیم و . بعد از کمی شوخی، ایده های جدیدی ظاهر میشوند. یادتان باشد که درست مثل طوفان مغزی معمولی، اینجا هم باید ایده ها را ثبت کنید، جلوی بروز هیچ ایده را نباید سد کنید و

وقتی حدود ۱۵ دقیقه از طرح فعالانه ایده ها گذشت، به جائی که ایده ها را ثبت کرده اید نگاه کنید. نکات قشنگی خواهید دید. کافیست فعل پیشنهادها را تغییر دهید. فلان کار را بکنیم، را تبدیل کنید به فلان کار را نکنیم. به همین سادگی میبینید ایده هایی مطرح شده اند که قبلاً مطرح نمیشدند.

این ایده ها را طبق معمول ثبت میکنید و به تهیه برنامه اجرائی برای آنها میپردازید.

تا اینجای کار خیلی ساده است. اما چیزی که خیلی جذاب است و از آن به عنوان دستاورد جنبی این موضوع یاد میشود، این است که شما احتمالاً در فهرست پیشنهادهایی که برای حل عکس مسئله مطرح شده اند، کارهایی را میبینید که همین الان در پروژه انجام میشوند. یعنی میبینید که شما کارهایی میکنید که در جهت عکس حل مسئله ای است که سعی در حل آن داشته اید.

یعنی ما گاهی داریم کارهایی میکنیم، احتمالاً ناخودآگاه، که در خلاف جهت حل مسئله ای است که درگیر آن هستیم. اینجاست که فهرست دیگری ایجاد میشود، از کارهایی که باید فوراً انجام آنها را متوقف کنید. بسیاری مواقع هم با کمال تعجب مشاهده میشود که همان توقف برخی اقدامات، منجر به حل مسئله میشود.

5.       masters with masters: ناسا از این روش استفاده می­کند و در واقع در آن برای مصاحبه با خبرگان, از خبرگان دیگر بهره برده می شود. به عقیده دکتر هافمن مدیر دانش ناسا, این روش جریان دروس آموخته را در سازمان ایجاد می کند, کسب و شناسایی دانش در حوزه های کلیدی را تضمین می کند.

6.       روش جور کردن کارت­ها: روش جوركردن كارت ها یكی از ساده ترین روش های اكتساب دانش محسوب می شود، بدین صورت كه به فرد خبره تعدادی كارت داده می شود كه هریك نشان دهنده نام یك مفهوم می باشد، وظیفه خبره آن است كه كارت ها را به شكلی درگروه های مختلف قرار دهد تا كارت های هرگروه باهم در موردی مشترك باشند،چینش كارت ها در هرنوبت برپایه یك صفت و هرگروه از كارتها نشان دهنده یك ارزش خواهد بود.

7.       کارت سورتینگ: کارت سورتینگ برای دانش مفهومی (Conceptual Knowledge) کاربرد دارد. ابتدا باید مفاهیم یک حوزه (Domain) و روابط بین آن ها در قالب مدل های استاندارد استخراج شود تا بر اساس آن بتوان آن چه که هست را به صورت مدل محور شناسایی کرد. مدل سازی مفاهیم از طرفی به شناسایی بهتر Context هم کمک می کند که در انفجار چاه که شما می فرمایید بسیار مهم است. ممکن است یک اقدام نگهداری و تعمیرات با حضور ده ها مشخصه یا پارامتر محیطی، تجهیزاتی، انسانی و .... منجر به خطا شده باشد که در شناسایی درس آموخته یا کیس لازم است آن ها مدل شوند تا در Knowledge Reuse بتوان مبتنی بر چارچوب از دانش ها استفاده کرد. مرتب سازی کارت که قبلا اشاره شد در حوزه فرایندی یا چگونگی، کاربردی ندارد.

8.       روش شبکه خزانه­ای: روش شبكه خزانه ای به خبره این امكان را میدهد به جای آنكه تنها مفاهیم را در دسته های مختلف قرار دهد، رتبه هرمفهوم را نسبت به یك صفت معین كند. هنگامی كه رتبه های تعداد زیادی از مفاهیم نسبت به تعداد زیادیاز صفات مشخص شد، میتوان از علم آمار برای یافتن خوشه ها و همبستگی ها استفاده كرد. روش كار بدین صورت است كه در ابتدا با فرد خبره مصاحبه می شود و از او خواسته می شود برخی مفاهیم حوزه تخصص خود را نام ببرد، پس از آنكه مجموعه كوچكی ایجاد شد، سه تا از مفاهیم به وسیله تحلیل گر انتخاب می شود ، سپس از فرد متخصص پرسش می شود چه خصیصه هایی دوتا از مفاهیم را از سومی متمایز میكند، و این خصیصه ها توسط تحلیل گر ثبت می شود و مفاهیم انتخاب شده بوسیله فرد خبره درجه بندی میشود. این روند یعنی انتخاب های سه تایی و درجه بندی آنها ادامه می یابد تا انكه در مورد پوشش تمام مفاهیم و خصیصه ها رضایت حاصل شود.

9.       روش نردبانی: روش نردبانی از نظر مهندس دانش وفرد خبره اشاره به نردبانی دارد که در صفحه کاغذ یا صفحه رایانه رسم می شود و میتوان در ان تغییراتی از جمله حدف یا اضافه کردن گره هارا طبق انچه درست است ایجاد کرد .مهندس دانش با استفاده از مجموعه ای از پرسش های عمومی از فرد خبره میتواند به بسط و گسترش نردبان ها بپردازد . در این روش اشکال مختلف نردبان ها مانند نردبان مفهوم,نردبان خصیصه,نردبان تصمیم,نردبان فرایند میتوانند مورد استفاده قرار گیرند .این روش در کشف روابط ساختاری ,دانش کاربردی ومفاهیم مفید می باشد

10.   روش بیست سوالی: هدف از این روش حدس فرد خبره در مورد آن است که چه چیزی مورد نظر مهندس دانش می باشد. فرد خبره اجازه دارد پرسش هایی بپرسد که مهندس دانش تنها مجاز به پاسخگویی با بله و خیر می باشد.با توجه به پرسشهای پرسیده شده و ترتیب انها دانش مهمی از ویژگی های کلیدی، دسته بندی ها و ترتیب اولویت ها در اختیار مهندس دانش قرار داده می شود.

11.   نقشه فرایند: این نوع نمودار نشان دهنده ورودی ها،خروجی ها،منابع، نقشها و تصمیماتی است که با هر فرایند یا فعالیت در یک حوزه همراه است. نقشه فرایند روش مناسبی از ارائه اطلاعات درباره چگونگی و زمان اجرا ی فرایندها،فعالیتها و عملکرده است.

12.   روش نقشه مفهوم: نقشه های مفهوم برای ساختاردهی مدلهای دانش به کار می روند. یک نقشه مفهوم نوعی از نمودار است که اجزای دانش را در قالب گره ها و ارتباطات بین انها را در قالب پیکانهای دارای توضیح نشان می دهد.

13.   شبیه سازی: یکی از روش های اکتساب دانش که با علوم مهندسی نیز آمیخته گردیده است، بهره گیری از مدل های شبیه سازی است.

14.   روش آینه: یکی از مهم ترین روش های اکتساب دانش در زمانی که تعداد خبره بسیار محدود می باشد. روش آینه است. بدین گونه که فرد خبره فعالیت های خود را حین انجام کار از طریق دور بین های مدار بسته و سایر امکاناتی که قابلیت به تصویر کشیدن همزمان را دارند، مشاهده می کند. و ضمن ضبط موارد نسبت به اصلاح ان اقدام می کند. البته این روش ممکن است با روش های ترکیبی اکتساب دانش اشتباه شود. اغلب کار برد این روش در صنایع نمونه سازی(صنایعی که صرفا یک محصول را بطور نمونه می سازند و تحویل مشتری می دهند.) می باشد.






نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 18 خرداد 1398 01:04 ق.ظ

I visited multiple web pages but the audio feature for audio songs present at this web page is genuinely wonderful.
جمعه 6 اردیبهشت 1398 06:33 ب.ظ
藤原宝飾ブランドコピー激安通販サイトはブランド時計
سه شنبه 2 خرداد 1396 09:41 ب.ظ
Aw, this was a really good post. Spending some time and actual
effort to create a top notch article… but what can I say… I hesitate a lot and don't seem to get anything done.
یکشنبه 3 آبان 1394 12:14 ب.ظ
خیلی دوست دارم تبادل لینک داشته باشم.بهم سر بزن اگه خوشت اومد تبادل انجام بده
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :