تبلیغات
شبکه تخصصی مدیریت دانش - جایگاه مدیریت دانش ازدیدگاه مبانی اسلام و آموزه های اسلامی چیست؟
 
شبکه تخصصی مدیریت دانش
درباره وبلاگ


هدف اصلی تشکیل این وبلاگ به اشتراک گذاشتن اموخته های مدیریت دانش است.
تلاشمان بر این است که هر چند روز یکبار یکی از موضوعات تخصصی مدیریت دانش را مورد بحث و تبادل نظر با جمعی از عزیزان و با  نظارت یکی از برجسته ترین اساتید این حوزه جناب اقای دکتر اخوان قرار دهیم.
در ضمن کسانی که تمایل دارند در شبکه تخصصی مدیریت دانش در تلگرام مرتبط با موضوع وبلاگ عضو شوند شماره خود را برای اینجانب ارسال کنند.



جمع بندی موضوع هفته در كانال مدیریت دانش به آدرس ذیل نیز قابل دسترسی می باشد:
https://telegram.me/knowledge_management

مدیر وبلاگ : مریم فیلسوفیان
مطالب اخیر


با توجه به نظرات دوستان جمع بندی نهایی توسط جناب آقای نجاتی به شرح ذیل انجام پذیرفت:


1- لازم است مسلمانان و خردمندان دانش خود را بروز کنند و دانش و علم خویش با علم دانشمندان روز همراه و پیوند دهد و حدیث حضرت امام علی (ع) نیز تایید کننده این ادعا در مبانی اسلامی است:

 شایسته مرد عاقل آن است که نظر صائب خردمند را بر اندیشه خود بیفزاید و دانش خویش را به علم دانشمندان پیوند دهد( حضرت علی ع، غررالحکم، ص384)

2- احادیث و رایات و داستانهایی در مستندات اسلامی وجود دارد که مبانی مدیریت دانش را تبیین می نمایند نمونه ای از آنها داستان و فرمایش و نتیجه گیری زیر است:

فرد مسلمان در خصوص فراگیری دانش نیز باید هوشمندانه عمل كند و دنبال هر دانشی هم لازم نیست برود به عبارتی هر مسلمان برای فراگیری دانش باید اولویت بندی كرده و به دانشی بپردازد كه برای دنیا و آخرت او سودمند باشد یا زیانی را بزداید:

رسول خدا ص وارد مسجد شدند و دیدند گروهی گرد مردی جمع شده اند. سوال كردند او كیست؟

گفتند علامه است. فرمودند در چه چیزی علامه است؟ گفتند نسبهای عرب و تاریخ آنها را می داند. حضرت فرمودند: این دانشی است كه هر كس آن را نداند برای او زیانی ندارد و هر كه بداند برایش سودی ندارد. (كتاب السرایر، ج ٣)

3- روشهای بررسی خطوط كلی مدیریت دانش در اسلام:

3.1. تحلیل تاریخی

1. 3.1.بررسی روش شناسی جمع قران: پیشینه و روش شناسی ضبط ایات قران بعد از نزول توسط صحابه و شیوه جمع اوری قران كریم به شكل كتاب بعداز زمان پیامبر كه با مدیریت امام علی و همكاری حافظان قران و كاتبان اربعه صورت گرفت.

 3.1.2روش شناسی ضبط و تدوین احادیث معصومین: چه در زمان ان بزرگواران و چه بعد از دوران غیبت كه متضمن روش شناسی منحصر بفردی برای درك روش شناسی مدیریت دانش اسلامی است

3.1.3روش شناسی ضبط و تدوین احادیث معصومین: چه در زمان ان بزرگواران و چه بعد از دوران غیبت كه متضمن روش شناسی منحصر بفردی برای درك روش شناسی مدیریت دانش اسلامی است

3.2. تحلیل موضوعی:

3.2.1. تبیین اصطلاحات كلیدی در حوزه معرفت شناسی اسلامی از قبیل: علم، دانش، حكمت، دانایی، تعقل، خردورزی و ...

3.2.2. اصول كسب، تحصیل، شناسایی، حفظ و بهره برداری از دانش در متون اسلامی

4- قصه گویی یكی از روشهای مرسوم جهت هم جمع آوری و هم اشتراك دانش است که در مدیریت دانش قصه گویی به عنوان یک ابزار برای انتقال دانش مطرح است ، قصه ها فاصله متن و ذهن را از بین می برند، به دل می نشینند، معمولا با جزییات بیان می شوند، در خاطر ثبت می شوند، و شاید یكی از دلایلی كه بسیاری از سوره های قران با قصه آمیخته شده اند.

5- دانش همراه با عمل به عبارتی بکارگیری دانش در دین مبین اسلام از جایگاه بالایی برخوردار است و در این باب حدیث و رایات زیادی وجود دارد: مَنْ عَمِلَ بِما عَلِمَ ورَثَهُ الله عِلْمُ ما لَمْ یَعْلَمْ یعنی هر كه دانش خود را كاربردی سازد و مورد بهره برداری قرار دهد خداوند به او دانش جدیدی عطا میكند كه قبلا از ان بی بهره بود.( پیامبر اکرم ص)

6- با توجه به آیات و روایات در انسان سه ابزار برای کسب دانش وجود دارد که دانش و آگاهی انسان از این ابزارها حاصل می شود.

6.1. حس: ابزاری است برای شناخت اغازین از جهان هستی

6.2. عقل: وظیفه ان ترکیب، تجزیه، انتزاع، تعمیم و تعمیق مفاهیم است

6.3. قلب: در مباحث معرفت شناسی در اسلام هنگامی که قلب در کنار عقل به عنوان یکی از ابزارهای دانش شناخته می شود مرکز معارف شهودی است. راههای کسب دانش بوسیله ابزار معرفت قلبی همچون وحی، الهام، وسوسه، احکام فقهی را می توان نام برد.

7- علم و دانش از دیدگاه اسلام با مفاهیم دانش از منظر غرب و یا سایر مکاتب تفاوت اساسی دارد چرا که از دیدگاه مبانی اسلامی علم نوری است که با عمل حاصل می شود و شامل(اخلاق،فقه،کلام،توحید،نفس)است و به کسی که این علوم را فراگیرد حکیم میگویند و به سایر علوم سواد گفته می شود ولی دانش همان مفهوم دانش در مدیریت دانش را دارد و در علوم دینی بخصوص طهارت قوه خیال بسیار بر مباحثه تاکید شده است و این همان تسهیم دانش است در این علم خاص که بسیاربر آن تاکید شده و نتایج آن به تجربه ثابت شده است

8- در حوزه فكری اسلام "علم" عنوانی است كه بر موارد زیر اطلاق میشود:

8.1. مطلق دانایی یا هرانچه كه یك انسان میداند؛ مثل تقسیم علم به علم مسموع و مرفوع در نهج البلاغه

8.2. داده ها و اطلاعاتی كه منجر به توانمندی و برتری میشود؛ همان روایت العلم سلطان كه قبلا عرض شد

8.3. اگاهی و خبر داشتن از یك واقعیت؛ مثل ایه "و لكن اكثرالناس لا یعلمون"

8.4. مجموعه اگاهیهای بشری یا هر انچه كه بشر میتواند به ذهن بسپارد

8.5. مجموعه نظریات، اطلاعات و اموزه های مدون و مورد اجماع پیرامون یك موضوع مثل فلسفه و فیزیك و ریاضی؛ مثال دیگر روایت نهج البلاغه: العلم علمان: علم الابدان و علم الادیان

8.6. معارف وحیانی كه فقط در اختیار انبیا و ائمه است و اكتسابی نیست لدنی است مثل اسم اعظم، اینده نگری، علم غیب و ...

8.7. سطح نازلتری از معارف الهی كه اولیا و پاكان در اثر ریاضتهای شرعی و عرفانی به شكل دریافتهای شهودی و مكاشفه ای كسب میكنند؛ مثل حكمت، تعبیر خواب، طی الارض و علوم غریبه

8.8. احاطه خداوند متعال بر همه چیز به عنوان مبدا هستی

9- براساس تحقیقی که توسط گروهی از محققین اسلامی درموسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی انجام شده اصول مدیریت دانش با الهام از منابع اسلامی به شرح زیر احصاء شده است:

9.1. اصل انطباق با اسلام : دانشی مناسب سازمانهای اسلامی است که با آموزه های اسلام انطباق داشته باشد

9.2. اصل تعاملی:دانش حاصل تعامل انسان سازمان و فناوری است.انسان بخاطر استعدادهای خدادادی خود دانش را خلق میکندو سازمان به علت دراختیار داشتن امکانات کارکنان را هدایت و بر فعالیت آنها نظارت میکند وفناوری هم در فرایند کسب نگهداری و انتشار دانش به انسان و سازمان ایفای نقش میکند

9.3. اصل فرایندی: مدیریت دانش از نظر اسلام فرایندی پویا پیوسته و در حال تکامل است

9.4. اصل رهبری:شناسایی مسایل سازمان و تشخیص دانش مناسب هماهنگ سازی میان منابع مختلف نیاز به رهبری و هدایت مدیر عالی دانش دارد تا بانفوذ وحمایت مادی و معنوی خود همفکری را در میان کارکنان ابجاد نماید

9.5. اصل سرمایه ای: دانش از منظر اسلام سرمایه فکری- معنوی است که در مقابل سرمایه فیزیکی مادی قرار میگیرد و سازمانها را در تحقق اهداف مادی ومعنوی و دنیوی و اخروی کمک میکند

10- آیت الله جوادی آملی اندیشمند اسلامی ، با ترسیم نقشه جامع دین، عقل و علم و تبیین روابط میان آنها، تعارض ها را با تفاهم و یکدلی رسانده‌اند :

 10.1. با وارد نمودن عقل (با تمام اقسام چهارگانه تجربی، نیمه تجربی، تجریدی و شهودی) در حریم معرف دین و

10.2. با هماهنگ دیدن حوزه های معرفی و بازگشت طبیعیات به دامن الاهیات مسیر تولید علم دینی را هموار نموده اند.

از این رو به سه جهت علوم می توانند اسلامی باشند:

 الف. علم اگر محصول عقل است و عقل نیز داخل در حریم دین است، محصول آن نیز  که علم است- داخل در حریم دین است؛

 ب. از آنجا که علم کشف و قرائت طبیعت و جهان را بر عهده دارد، و صدر و ساقه جهان فعل و صنع خداست؛ پس علم، لاجرم الهی و دین است و هرگز علم الحادی نداریم.

ج. و همچنین علوم می توانند با فهم اجتهادی از خطوط کلی کتاب و سنت، اصول و مباحثی را درباره طبیعت انسان استخراج کرده و به کار بندد و از این طریق برکات فراوانی را ببرند.

11- مراحل تولید علم دینی از نظر آیت الله جوادی آملی به قرار زیر است:

قدم اول:

11.1. عنوان طبیعت برداشته شود و به جای آن عنوان خلقت قرار بگیرد، یعنی اگر عالمی بحث می کند که فلان اثر در فلان ماده معدنی هست یا فلان گونه گیاهی چنین خواص و آثاری دارد، با تغییر عنوان یاد شده این گونه می اندیشد و آن را تبیین می کند که این پدیده ها و موجودات چنین آفریده شده اند.

11.2. عنوان خالق که مبدأ فاعلی است ملحوظ باشد؛ یعنی آفریدگار حکیم، صحنه خلقت را چنین قرار داده است که دارای آثار و خواص ویژه ای باشند.

11.3. هدف خلقت که پرستش خدا و گسترش عدل و داد است، منظور شود.

11.4. محور بحث دلیل معتبر نقلی مانند آیه قرآن یا حدیث صحیح قرار گیرد.

11.5. از تأییدهای نقلی و تعلیل های آن استمداد شود.

11.6. در هیچ موردی ادعا نشود که عقل در این مورد کافی است، همچنان که نباید فقط به نقل هم اکتفا نمودو از عقل پرهیز کرد.

11.7. تفسیر هر جزئی از خلقت با در نظر گرفتن تفسیر جزء دیگر باشد.

قدم دوم:

به اعتقاد ایشان پس از قدم اول، نوبت به قدم می رسد؛ یعنی کنار زدن منطق قارونی. زیرا تفکر قارونی مانع اسلامی کردن علوم است. مشکل قارون آن بود که ثروت و توفیق خویش را تنها مرهوم تلاش و زحمت و دانش و تعقل خود می دانست و سهمی برای خداوند قائل نبود و می گفت: «إنَّما أوتیتُهُ عَلی عِلمٍ عِندی» جزای این خودمحوری و نادیده گرفتن تأثیر الاهی، آن شد که زمین او در خود کشید. نگاه قارونی، به مسئله جمع ثروت و موفقیت اقتصادی محدود نمی شود؛ بلکه این منطق هر کجا که باشد، آثار زیان بار خود را خواهد داشت. در عرصه کسب دانش و معرفت نیز بسیاری افراد فکر قارونی دارند و از منطق قارون پیروی می کنند، زیرا معلم واقعی را نمی بینند و علم را یکسره مرهون تلاش و کوشش و استعداد فردی خویش می دانند، غافل از آن که در تمام دوران تحصیل بر سر سفره احسان معلم واقعی یعنی خداوند نشسته اند. بنابراین با کنار زدن منطق قارونی و باور به این که عقل عطای خداوند و حجت او برای فهم دین و هدایت بشر است، عقل و علم نیز موهبت خداوند و حکمت او برای شناخت دین است.

12- مفهوم مدیریت دانش اسلامی، تلاش در جهت تحقق دانش از طریق دیدگاه اسلامی است. کاربران دانش اسلامی دیدگاهی خوش‌بینانه و مثبت نسبت به موجودیت دانش، حد و مرزها، دسته‌بندی‌ها و انواع گوناگون آن دارند. در نتیجه، آن‌ها با دانش به عنوان بخشی از فعالیت‌های روزانه و متداول زندگی خود مواجه می¬شوند. دانش مورد تاکید، دانش موثر در زندگی بشر است نه حجم انبوهی از داده‌های خام و اطلاعات غیرمفید. گرچه آیات الهی به تدریج و بسته به شرایط و در هنگام رویدادهایی خاص در صدر اسلام نازل گردیده تا به حل مطلبی و یا آشکارسازی ناشناخته‌ای بر پیامبر و امت تازه مسلمان بپردازد اما می‌توان و باید متناسب با اقتضائات و شرایط محیطی، به تدبر و تأمل در آن‌ها پرداخت و احکام و راه‌حل‌های مسائل را در هر زمان از آن‌ها استخراج نمود و به کار بست؛ این بحث نشان میدهد که تمرکز و تاکید مدیریت دانش اسلامی بر سعادت عملی و موثر کاربران خصوصاً در پاسخ به نیازهای بشری است. انسان ذاتاً بی¬دقت و فراموش‌کار است اما از سوی دیگر فطرتاً میل به خوبی و تکامل دارد، بنابراین مدیریت دانش کارآمد و ناکارآمد میتواند او را به سمت موفقیت یا شکست سوق دهد.

13- یکی از نتایج استقرار مدیریت دانش نگهداری و ذخیره دانش است که هر زمان که نیاز باشد بتوان به آنها دسترسی داشت در مبانی اسلامی به این امر توجه شده و بخش عمده ای از میراث اسلام، چه منابع چهار گانه شیعه و چه صحاح سته اهل سنت، مکتوب و "مستندسازی" شده است. در زمان امروز هم در حقیقت، مطالب همین منابع هستند که در قالب دیجیتال و مجازی در آمده اند و امکانات فناوری اطلاعات، مطالعه و پژوهش، در آنها را آسان تر کرده. در نتیجه، یکی از مهمترین بسترهای مدیریت دانش در مکتب اسلام، نوشتار و مستندسازی است

14- راههای کسب دانش

بنابر آموزه و تعلم به دو معنا در آیات قرآنی به کار .رفته است؛ گاه به معنای جعل و ایجاد ظرفیت و توانایی است که به آن تعلیم اسمایی در آیه 31 سوره بقره گفته شده است و گاه دیگر به معنای تذکر و یادآوری و یا پدیداری بستر و زمینه ای مناسب برای بروز و ظهور استعداد و دانش اسمایی است که در انسان به ودیعت نهاده شده است.

انسان هرچند همه علوم و دانش ها را از منشا آن خداوند به هر دو معنای آموزش و دانش آموزشی می آموزد ولی این آموزش نیز به دو شیوه مستقیم و غیرمستقیم انجام می شود. به این معنا که گاه این تذکر و به فعلیت آوری به طور مستقیم و بی واسطه صورت می گیرد که از آن به آموزش و تعلیم لدنی یاد می شود که از آن جمله می توان به آموزش و تعلم آموخته های رشدآفرین نام برد در قرآن به نوعی علم خاص که خداوند از آن به علم لدنی اشاره شده است. این دانش و علم، از آن جایی که در شیوه یادآوری و تلقی و تکمیل و فعلیت یابی به طور مستقیم از خدا کسب می شود، دانش گرفته شده از منشا و سرچشمه آن می باشد و از هرگونه آلودگی و شبهات و تردیدها مبرا و پاک می باشد.

دسته دیگر از دانش ها به صورت غیرمستقیم و از راه ابزار و روش های دیگر به دست می آید که از این دسته می توان به تمام دانش هایی اشاره کرد که از راه حواس و تجربه کسب می شود و بلکه حتی شامل دانش هایی نیز می شود که به واسطه وحی به دیگر بشر میرسد

15- اگر به صورت اجمال بخواهیم مدیریت دانش اسلامی را با مدیریت دانش معمول باهم مقایسه ای داشته باشیم به این نتایج میرسیم:

15.1. درمدیریت دانش اسلامی منشا دانش و علم عبارتند از:حس و تجربه;عقل;قلب شامل وحی و الهام و وسوسه اما در مدیریت دانش معمول منشا آنها فقط عبارت از حس وتجربه است.

15.2. سعادت دنیا و آخرت از مسائل مدیریت دانش اسلامی است اما در مدیریت دانش معمول افزایش توان و رقابت مسئله است.

15.3. غایت و هدف مدیریت دانش اسلامی قرب به خداست لیکن هدف نهایی مدیریت دانش معمول دست یافتن به قدرت و سود حداکثری است.

15.4. مدیریت دانش اسلامی با موضوعات تقوا و پرهیزگاری مطرح است ولی در مدیریت دانش معمول باموضوعات عینی وذهنی مطرح است.

16- چنانچه فرایند مدیریت دانش را در مبانی و تعالیم اسلامی بخواهیم دنبال کنیم به حدیثی از امام صادق(ع) که از پیامبر اکرم (ص) نقل می کنند ، می رسیم، در این حدیث چرخه زیر مطرح است:

 اولین فرایند مدیریت دانش در منابع اسلامی سکوت است. سازمانهای دانشی نیز در این فرایند باید تامل کنند و دانش واجب و حرام، نافع و غیر نافع راشناسایی کرده و دانش مهم را اولویت بندی نمایند.

دومین فرایند استماع و گوش دادن به منظور کسب دانش است. یعنی پس از شناسایی دانش ضروری سازمان با سکوت و تفکر، مدیر باید کارکنان را به کسب و تحصیل دانش تشویق کند.

سومین فرایند نگهداری دانش است. سازمانها موظف اند پس از کسب دانش ان را حفظ کنند تا دانش از بین نرود

چهارمین فرایند به کارگیری دانش است.یعنی دانش باید بتواند مشکلات سازمان را حل کند چراکه دانش بدون عمل اثار مخربی به همراه دارد. که گویای رابطه بین عمل و دانش است که دوستان متذکر شدند

و اخرین فرایند انتشار دانش که در اسلام امری واجب و فرض معرفی شده است. همانطورکه امام کاظم فرمودند تزکیه دانش نشر ان است.(کلینی، 1429ق، ج1، ص41) که می توان انتشار دانش را در سازمانها نیز مورد توجه قرار داد.






نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
شنبه 18 خرداد 1398 01:04 ق.ظ

Hello to every body, it's my first visit of this blog; this web site consists of remarkable and genuinely excellent data in favor of readers.
چهارشنبه 25 اردیبهشت 1398 05:10 ب.ظ
erectile reverser http://viagralim.us erectile reverser !
Greate post. Keep posting such kind of info on your blog. Im really impressed by your site.
Hello there, You've performed an excellent job. I'll definitely digg it and individually suggest to my friends. I am sure they'll be benefited from this site.
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 03:11 ق.ظ
高品質ブランドスーパーコピー時計、財布、バッグ激安通販
دوشنبه 2 اردیبهشت 1398 03:10 ق.ظ
最高級ブランドスーパーコピー,2018最新ブランド激安,ルイヴィトン 偽物N級品販売!
یکشنبه 18 فروردین 1398 04:30 ب.ظ
2018スーパーコピー時計老舗、ロレックススーパーコピー海外激安ロレックススーパーコピー等のオリジナルと同等品質
شنبه 17 فروردین 1398 04:58 ب.ظ
?安心のDiorバッグコピー格安,激安Diorバッグブランドコピー優良店
دوشنبه 16 مرداد 1396 08:35 ب.ظ
I know this if off topic but I'm looking into starting my own weblog and was wondering what all is needed to get set up?
I'm assuming having a blog like yours would cost a pretty penny?
I'm not very web savvy so I'm not 100% positive. Any tips or advice would be greatly appreciated.
Thanks
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:08 ب.ظ
I'm really enjoying the design and layout of your blog.
It's a very easy on the eyes which makes it much more pleasant
for me to come here and visit more often. Did you hire out
a developer to create your theme? Great work!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 08:21 ق.ظ
I know this web page provides quality dependent content and additional material,
is there any other website which gives these kinds of information in quality?
دوشنبه 28 فروردین 1396 07:27 ب.ظ
Hello mates, nice post and pleasant urging commented here, I am actually enjoying by these.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :