شبکه تخصصی مدیریت دانش
درباره وبلاگ


هدف اصلی تشکیل این وبلاگ به اشتراک گذاشتن اموخته های مدیریت دانش است.
تلاشمان بر این است که هر چند روز یکبار یکی از موضوعات تخصصی مدیریت دانش را مورد بحث و تبادل نظر با جمعی از عزیزان و با  نظارت یکی از برجسته ترین اساتید این حوزه جناب اقای دکتر اخوان قرار دهیم.
در ضمن کسانی که تمایل دارند در شبکه تخصصی مدیریت دانش در تلگرام مرتبط با موضوع وبلاگ عضو شوند شماره خود را برای اینجانب ارسال کنند.



جمع بندی موضوع هفته در كانال مدیریت دانش به آدرس ذیل نیز قابل دسترسی می باشد:
https://telegram.me/knowledge_management

مدیر وبلاگ : مریم فیلسوفیان
مطالب اخیر


با توجه به نظرات دوستان جمع بندی نهایی توسط جناب آقای دکتر حمید رضا ضرغامی به شرح ذیل انجام پذیرفت:


در موضوع این هفته، همانطور که پیشتر اشاره شد؛ هدف اصلی شناسایی عواملی بود که سبب عدم انسجام بین سه رکن دانشگاه ‏صنعت- دولت در تولید دانش و توسعه فناوری می شدند. با توجه به رویکرد سیستمی به عوامل نظام نوآوری کشور و این سه رکن ‏حیاتی؛ این عدم انسجام و عدم همسویی را یک تضاد در کل سیستم (تضاد درونی) تعریف کردیم.‏

نکته مهم اینکه، مباحث یادشده، در حوزه مدل تریپل هلیکس

Triple Helix Model (THM)

که در فارسی از آن تحت عنوان مدل مارپیچ سه جانبه یاد می شود، بحث می شوند ولیکن اگر نگاهی به روند توسعه این مهم داشته ‏باشیم؛ مدل های بعدی؛ ماریپچ چهارجانبه، پنج جانبه و ... چندجانبه (‏N‏ بعدی) نیز مطرح شده اند. ولیکن در کل هسته اصلی ‏نوآوری و تولید دانش، همان سه رکن کلیدی دانشگاه-صنعت- دولت هستند که البته تغییرات بنیادینی در رفتارها و انتظارات و ‏وظایف آنها ایجاد شده است.‏

با ذکر این مقدمه، جمع بندی نظرات ارزنده اعضای محترم (بدون اولویت بندی) در آرای اندیشمندان گروه، به شرح زیر می ‏باشد:‏

‏1- عوامل و موانع مربوط به عدم وجود استراتژی یکپارچه و هم افزای این سه رکن در تولید دانش و توسعه فناوری (شامل ‏مسئله محور نبودن پژوهش های دانشگاهی و تمرکز بیش از حد بر تولید مقاله، تمرکز بیش از حد صنعت بر کارهای اجرایی و ‏عدم وجود بستر استفاده از ظرفیت دانشگاه شامل عدم باور، عدم ظرفیت جذب و ...؛ عدم سیاست گذاری مناسب دولتی)‏

‏2- موانع قانونی و زیرساختی اتصال و انسجام سه رکن (شامل عدم وجود بسترهایی جهت برون سپاری مناسب تحقیقات صنعت، ‏عدم وجود فرایندهای اطلاع رسانی و ارتباطی مناسب، عدم وجود شاخص های مناسب ارزیابی تحقیقات و ...) ‏

‏3- وارداتی بودن صنعت و عدم احساس نیاز و اعتقاد به ارتباط با دانشگاه ‏

‏4- عدم آمادگی و هوشمندی نهاد آکادمیک در جذب پروژه های کلان (مانع بودن ساختار مدیریتی دانشگاه برای انجام پروژه های ‏بزرگ )‏

‏5- رویکرد درون گرای دانشگاه و عدم محوریت نیازهای صنعت ‏

‏6- عدم پرورش دانشجو برای فضای کار و صنعت

‏7- عدم وجود رقابت در صنایع ( و ساختارهای دولتی)‏

‏8- غربی بودن علوم و درنظر نگرفتن نیازهای درونی جامعه ما در حوزه های علوم انسانی و مدیریتی

‏9- عدم هوشمندی و سیاست نامناسب در جذب دانشجو (جذب بی رویه دانشجو بدون تناسب با نیازهای جامعه)‏

‏10 مشکلات مرتبط با تأمین مالی پژوهش و توسعه فناوری

‏11- مشکلات مرتبط با آیین نامه و شیوه های ارتقای اساتید (تمرکز بیش از حد بر مقاله به جای رفع مشکلات و چالش های ‏صنعت و حل مسائل صنعت)‏

‏12- نبود تقسیم وظایف روشن بین صنعت، دانشگاه و دولت

‏13- عدم همراستایی استراتژیك در تبیین اهداف صنعت، دولت و دانشگاه

‏14- عدم همسویی منافع ذینفعان در نهادهای فوق

‏15- عدم حركت در راستای تحقق سند چشم انداز

‏16- عدم توجه به كاركردهای متقابل سه نهاد مذكور

‏17- عدم توانایی دانشگاه در تبدیل فشار تكنولوژی به نیاز بازار (صنعت)‏

‏18- ناتوانی مراكز رشد در ایجاد حلقه مفقوده ارتباطی بین صنعت و دانشگاه

‏19- نبود زبان مشترك بین صنعت و دانشگاه

‏20- عدم وجود زیرساخت های فرهنگی و قانونی و اعتمادی

21‏. نبود هماهنگیcoordination

‏22. نبود مشاركت ‏cooperation

‏23. عدم تعامل یا ‏interaction

‏24. عدم شبكه سازی

‏25. انحصار تصمیم سازی در دولت

‏26. نگاه كوتاه مدت و مدیریت بحرانی

‏27. تفكر خطی بجای خلاق و نواور

‏28. عدم درك ضرورت یادگیری سیستمی و تبادل تجربیات برتر

‏29. بخشی نگری و نگاه جزیره ای ناشی از خودبرتر بینی هركدام از ابعاد مارپیچ سه گانه










نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


حمید رضا ضرغامی:


با نگاه سیستمی به نظام نوآوری و تولید دانش در کشور، عدم همسویی ارکان، سبب تضاد در وظایف و کارکرد کلی سیستم می گردد. بر این اساس، همسو نبودن، عدم انسجام و پیوندنامناسب بین دانشگاه-صنعت-دولت را به مفهوم تضاد درونی نظام تولید دانش و توسعه فناوری در نظر می گیریم

Etzkowitz 2008:

در مدل سه جانبه ارتباطات دانشگاه - صنعت-دولت؛ هر یک از سه طرف علاوه بر اجرای نقش بنیادین و وظیفه اساسی خود، به تلاش برای بهبود عملکرد دیگری می پردازد(انسجام - همسویی). ولی با این وجود، نقش اولیه خود و موجودیت متمایز خود را نیز حفظ می کند

Etzkowitz 2003:

تعامل و همسویی سه بخش، برای بهبود شرایط نوآوری در جامعه دانش بنیان بسیار ضروری است

چند جمله از مقالات بنده (فارسی و انگلیسی) به اتفاق آقایان دکتر اخوان و دکتر جعفری:

تقویت تعاملات و اشتراکات بین سه نهاد دولت، صنعت و دانشگاه یکی از مهم¬ترین زمینه¬های رونق فضای ‏کسب و کار و فرایندهای مرتبط با نوآوری، می¬باشد، به نحوی که تعامل پویا بین این سه نهاد، جریان تولید ‏دانش را به طور مستمر تسهیل کرده و زمینه ایجاد پویایی در زمینه نوآوری را فراهم می¬سازد(‏Leydesdorff & Etzkowitz, 1996‏).

تاکنون الگوهای مختلفی برای تحلیل تعاملات و ارتباطات صنعت و دانشگاه در فرایند نوآوری و تولید دانش ‏ارائه شده است که مهم¬ترین آنها شامل پنج الگوی اصلی به شرح زیر است:

‏1- الگوی خطی فشار علم ‏ : که بر اساس آن، نوآوری با یک سؤال پژوهشی در دانشگاه شروع شده و در ‏نهایت زمینه توسعه محصولات جدید و نوآوری فراهم می¬گردد.‏

‏2- الگوی خطی کشش بازار ‏: در این الگو که در جهت مقابل فشار علم مطرح می¬شود، نوآوری از حل ‏یک مسئله و پاسخ به تقاضای صنعت و بازار شروع می¬شود و سپس پاسخ آن در صنعت یا دانشگاه توسعه ‏می¬یابد.‏

‏3- الگوی تعاملی فشار علم کشش بازار ‏: که با جریان و حرکت غیرخطی فشار علم به کشش بازار و ‏برعکس ایجاد می¬شود.‏

‏4- الگوی مارپیچ سه¬جانبه دانشگاه، صنعت و دولت ‏ (و سایر مدل¬های توسعه یافته بر اساس آن)‏

جامعه به عنوان بستر سیستم¬های نوآوری مارپیچ سه¬جانبه و محیط طبیعی به عنوان بستر سیستم¬های نوآوری مارپیچ چهارجانبه (‏Carayannis and Campbell, 2012, p.18‏).‏

در پژوهشی که با هدایت دکتر جعفری و دکتر اخوان روی دانش آموختگان 5 سال اخیر دکتری علم وصنعت انجام داده ایم، برخی نظرات شفاهی جالبی داشته اند که نشان از اهمیت توجه به دیدگاه های چندگانه است. تلاش خواهم کرد تا برخی از کامنت ها را منتشر نمایم

هر چند تمرکز روی سه رکن است ولی منعی درباره بیان کامنت روی سایر ابعاد نداریم

اگر انتظار انسجام سه رکن را داشته باشیم!، نبود همسویی و انسجام در تولید دانش و توسعه فناوری در کشور، یک تضاد درونی است و مقصودمان از تضاد این است که چه چیزهایی باعث می شوند که این سه رکن در تولید دانش و توسعه فناوری همسو و منسجم عمل نکنند.

«بهتر است مبنای ارتقاء اساتید تغییر کند و مانند خارج از کشور اساتید از صنعت فاند دریافت نمایند.

همچنین ولع گرفتن دانشجوی دکتری کاسته شود. مثلا دانشگاه آزاد 12000 دانشجوی دکتری می گیرد که بعضا استاد لازم را ندارد. ضمن اینکه این همه دکتر مگر نیاز کشور می باشد. مدرک گرایی، گرفتن دانشجوی پولی و ... باعث افت کیقیت شده است».

نظر یکی از فارغ التحصلیلان دکتری مخابرات:

«به دلیل تکیه بر استخراج مقاله ISI از تز دکتری، دانشجویان مجبور میشوند موضوعاتی را انتخاب کنند که منطبق با علم روز در دنیا باشد نه نیازهای اساسی کشور در صنعت »

بنظر من ریشه بروز این تضاد ها موضوعات کلان از جمله نبودن تقسیم وظایف روشن بین صنعت، دانشگاه و دولت است و اینها در یک زنجیره ارزش قرار ندارند.

تولید دانش و توسعه فناوری باید مبتنی بر نیاز شکل بگیرد.

این نیاز از حلقه بازار و مصرف کننده در زنجیره ارزش شکل میگیرد

و به صنعت و دانشگاه ختم می شود. اما در محیط غیر رقابتی و ساختار های دولتی عملا این زنجیره شکل نمیگیره







نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


نظرات دوستان:


دکترزاهدی: بدون شک برای پاسخ گویی به این سوال باید دانست که حریم دانشگاه ها در تولید دانش و فناوری چقدر است.

از سوی دیگر ایا پژوهشکده های موجود در صنایع به عنوان مراکز علمی کاربردی درون سازمانی آیا جز دانشگاه تلقی می شود یا نه؟ اگر چه به ظاهر داخل صنعت هستند.

از سوی دیگر محدوده کار صنعت بسیار گسترده تر از دانشگاه است. و کاربرد ها نیز متفاوت می باشند. از این رو برخی تضاد ها در علوم تجربی صنایع حاصل می شود.

معمولا در صنعت، پس از انجام چندین بار تست و سعی و آزمون یکسری تجربه و نیز علوم بدست می آید که بعدا به دانش آکادمیک تبدیل می شود. و در دانشگاه ها وجود نداشته و تدرس نمی شود.

از نکات مهمی که باید در تضاد در نظر گرفت. سطح علمی صنعت و دانشگاه است. صنایع هایتک و دانشگاه. صنایع منوال و جنرال و دانشگاه نکته مهم دیگر نگاشت دانشی صنعت و دانشگاه است.

کوهن در تحقیقی که بمنظور بررسی ارتباط صنعت و دانشگاه به انجام رساند، ویژگی های زمینه ای و نهادی را دو عامل اصلی برشمرد.

همچنین سیاست ها، فرهنگ ها و نیز هنجارها از جمله عوامل موثر بر ارتباط دانشگاه و صنعت بشمار می اید.

لازم بذکر است، تشکیل دانشگاه های خصوصی بیش از دانشگاه های دولتی در توسعه صنعت موثر بوده است. شاید بتوان علت ان را مشترک بودن برخی اعصای شورای راهبردی دانشگاه و صنعت دانست.

تربیت نیروی کارورز در دانشگاه های علمی کاربردی (با تفکر تکامل دانش تجربی) یکی دیگر از عامل هاست.

شهرت و برند دانشگاهی نیز یکی از عوامل تضاد می تواند بشمار اید.

همچنین نقش (فردی) مدیر و مسول دانشگاهی نیز عامل مهمی است که با خلاقیت و ابتکار خود می تواند این ارتباط را قوی یا ضعیف نماید.

سانازایمانی: در دانشگاه ها فعالیت ها اكثرا كاربردی نیست و صرفا كار پژوهشی است كه غالبا از نتایج تحقیقات نیز استفاده چندانی نمیشود و در صنعت برعكس دانشگاه، هدف بر كار اجرایی و تجربه و دانش تخصصی است و در دولت نیز بیشتر اهداف استراتژیكی و منافع ملی مدنظر است

چون گام های دولت و اهدافش واضح نیست، دانشگاه و صنعت در جهت آن پیش نمی روند.

تفکر و تامل بر اینکه در برخی دانشگاه ها نیز مجموعه هایی وجود دارند که برخی از مراحل کاری صنایع را انجام می دهند.

مهدی مهریار: از مهمترین تضادهایی که ملاحظه میشوند علاوه بر تضاد در راهبردها، اهداف و استراتژیها

تضاد در فرآیندهای ارتباطی بین صنعت و دانشگاه را میتوان بیان نمود که این تضاد در نحوه برقراری پروژه های پژوهشی که سازمانها انجام می دهند ملموس می باشد

در تضاد فرآیندهای ارتباطی تضاد در قوانین الزام آور و متنوع مزید بر علت میباشند.

به کرار مشاهده شده که پروژه های پژوهشی طرح شده در سازمانها به نوعی بر اساس ارتباطات به عهده برخی مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی قرار میگیرند حال شاید اطلاع رسانی و ارتباطات موثر با تمامی مراکز تحقیقاتی منجر به نتایج بهتری گردد.

تضاد در فرایندها بالاخص فرآیندهای ارتباطی

منظور تضاد در قوانینی است که برخی از ارگانها در چگونگی تنظیم تقاضاهایی پژوهشی از واحدهای داخلی دارند و تضاد در قوانین و یا عدم وجود قوانین در چگونگی به اطلاع رساندن به مراکز پژوهشی و تحقیقاتی وجود دارد.

در برخی موارد نسبت به عقد تفاهم نامه هایی بدون ارزیابی کافی بین برخی دانشگاه‌ها و صنایع اقدام میگردد.

در واقع روش و قوانین نحوه برون سپاری پژوهش و قوانین مربوطه متفاوت و ضعیف می باشند.

دکتر صدیقه رضاییان: اغلب موانع یا با ادبیات شما، تضادهای دولت-صنعت-دانشگاه را در سه دسته موانع ساختاری، موانع فرایندی و موانع نهادی تقسیم بندی می نمایند که اگر فرصت شد بعدا خدمتتان بیشتر توضیح میدهم.

تجربیات اینجانب به عنوان رییس گروه ارتباط با صنعت دانشگاه، نشان میدهد که صنعت تمایل چندانی برای ارتباط با دانشگاه ندارد و این دو نهاد بایکدیگر داینامیک نیستند. صنعت مونتاژی و وارداتی که نیازی به دانشگاه ندارد.

البته از بالا به پایین میتوان طرحهای میلیاردی با لابی گری گرفت ولی تجربه نشان داده که این طرحها اغلب با شکست مواجه شده اند...بخصوص اگر بدنه دانشگاه بیدار نباشند و سیستم از پایین به بالا اماده هضم پروژه کلان در قالب پایان نامه ها و... را نداشته باشد.

یکی از راه حلهایی که به نظرم شاید تا حدی کارگشا باشد، ایجاد دفاتر ارتباط با دانشگاه در صنعت است که شبکه اعضای علمی در آن مستقر باشند.

البته ماموریت محور نمودن دانشگاهها و شبکه سازی اعضای علمی و شبکه سازی دانشجویان برای تحقق ماموریت محوله به آن دانشگاه از سوی صنعتی که دانشگاه در آن دفتر دارد، اتفاق مثبتی است.

مهرداد کازرونی: اساسا مشکل ارتباط صنعت با دانشگاه را می توان حول محورهای ذیل بیان کرد.

1.دانشگاهها رویکرد برون گرایی و مشتری خواهی ندارند. راهبرد دانشگاهها بخصوص صنعتی، یک راهبرد درون زا است. جذب دانشجو و پرورش او برای تولید مقاله به نفع اعضای هیئت علمی که منجر به ارتقا می شود. در این رویکرد، تعریف مسئله به نحوی صورت می گیرد که بتواند در نهایت به ارتقای هیئت علمی کمک کند. رویکرد حل مسئله صنعت فرع بر پروژه خواهد بود.

2. دانشجو برای ادامه تحصیل تربیت می شود و نه برای صنعت.

3.دانشجو بدون کسب تجربه به سرعت مدارک بالا را کسب می کند و پذیرشش برای یادگیری در محیط صنعت کم می شود.

4.صنایع بدلیل فضای بسته کشور، رقابت واقعی را درک نکرده و نیاز واقعی برای پیشرفت را تا کنون به تاخیر انداخته اند.

5.اساتید دانشگاه ها حضور کمرنگی در صنایع داشته و دارند.

6.ساختار مدیریتی دانشگاهها، برای انجام پروژه های بزرگ مانع است.

جنیدی: به نظر من یکی از مشکلات در دانشگاههای ایران این است که علوم ما از غرب اومده و از نظر سطح بلوغ برای وضعیت کشورهای غربی و متناسب با مشکلات آنان تولید شده این موضوع در حوزه های مدیریتی وعلوم انسانی خیلی خودنمایی میکند

ایمان: بنظر بنده این عدم همسویی یا عدم کامیابی در همسو سازی ، عدم تعریف درست نیازها برای تعامل دانشگاه و بازار کار است..

وقتی دانشگاه های ما بی رویه در حال جذب دانشجو در رشته هایی هستند که امکان تامین کار برای اونها گاها وجود هم نداره ، هم باعث هدر رفت نیروی بالقوه انسانی میشه و هم باعث اتلاف سرمایه ها ..

بنظرم با سرمایه گذاری دولت و نظام مند کردن آموزش عالی و آموزش های فنی حرفه ای و جذب هدفمند نیروی انسانی در این مراکز آموزشی که تحت نظارت وزارت علوم هستند میتوان تا حدود بسیار بالایی دانشگاه و صنعت و دولت را باهم پیوند داد .

نظر بعدی من هم اینه که میشه هر نهادی برای خودش چندین مدرسه و آموزشگاه در تمامی یا برخی از پایه تای تحصیلی ، حالا بسته به نوع خدمتی که ارایه میکنن داشته باشن و با توجه به پارامترهای آموزشی اقدام به ثبت نام بکنن تا بتوان از همان اول حتی دانش آموزانمان راهم با توجه به نیازهای کشور تربیت نمود ...

روزبه حسام امیری: در مطالعات اخیر نقش جامعه نیز به این سه رکن اضافه شده است.

به نظر بنده یکی از مهم ترین چالش ها در مسیر همکاری این سه عنصر بحث تامین مالی است.

همانطور که میدانید در ایران، تامین مالی عمدتا بانک محور است و متاسفانه بانک ها نیز رغبتی به این حوزه بدلیل ریسک بالای توسعه علم و فناوری در مقابل سایر فعالیت ها مانند کشاورزی، بازرگانی و تولید صنعتی ندارند. این مسئله باعث شده که هم صنعت و هم دانشگاه در تامین مالی این ارتباطات به مشکل برخورد نمایند.

اگر صنعت بتواند بدون نیاز به بانک و از بازار سرمایه، منابع مالی خود را تامین کند و آن را در اختیار دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی بگذارد، دولت نیز سیاست های تسهیل کننده ارائه نماید، قاعدتا چالش ها مرتفع خواهد گردید.

(ارائه راهکار را با قصد روشن شدن موضوع انجام دادم)

مولود محرابیان: در حال حاضر شرکت های دانش بنیان که مورد تایید دانشگاه ها هستند بسیار خوب است اما متاسفانه اغلب تجربه کاری لازم را ندارند و در مقایسه شرکتهای کاملا تجاری ضعف اجرایی دارند و بدلیل جوان بودن کارکنان و اینکه اغلب تصمیم به مهاجرت دارند از ثبات لازم بر خوردار نیستند ، این موارد باید اسیب شناسی و رفع شود ، در صورتی که در اتحادیه اروپا مرکز تحقیقات و شرکت های دانش بنیان وابسته به ان تمامی طرحها و پروژه ها تعریف و مدیریت می شود

یعنی رابطه تنگاتنگ بین دولت تصمیمات دولتی و شرکت های دانش بنیان وجود دارد

بیشترین مشکل به نظر بنده در ارتباط دولت و دانشگاه است، در سازمانهای دولتی این ارتباط بیشتر از طریق مشاوران حاصل می شود ،در زمان ورود یک مشاور خلاق کسب دانش صورت می گیرد لیکن در ادامه مسیر با تغییرات در سطوح کلان مشاوران سازمان را ترک می کنند در حالی که دانش و فناوری ضمنی انها در فرایندهای سازمان نهادینه نشده است و ان تغییرات ابتدایی بطور سطحی رها می شوند ،باید از ابتدای ورود یک تیم دانشگاهی در غالب شرکت یا مشاور ، افرادی از سازمان در کنار انها علاوه بر دریافت دانش به نهادینه سازی هم بپردازند

راحله خاتمی: درست هست كه خیلی صنایع وارداتی هستند و فقط مونتاژ میشوند ولی باید باز هم دانشگاه و صنعت با هم در ارتباط باشند. به عنوان مثال در كشورهای دیگر شركتها و كارخانجات باید از دانشگاه تقاضای دانشجویان فارغ اتحصیل وا كنند تا در شركتشان كار كنند. و دانشجو كار یاد میگیرد و اگر خوب بود در همانجا یا استخدام میشود و یا اینكه این میشود یك تجربه كاری برای شغل اتی او. مثلا در بحث ساختمان سازی و یا از این قبیل كشور ما مستقل از سایر كشورهاست.

منصور: از منظر یکی از خبرگان حوزه علم و فناوری، یکی از تضاد های اساسی میان صنعت و دانشگاه، تفاوت اساسی میان نیازهای صنعت و تولیدات علمی دانشگاه است. در واقع صنایع موجود در کشور از رویکرد فناوری غالبا در سطوح بالا نیستند در حالی که غالب تولیدات علمی دانشگاه در مرزهای دانش است (دکتر سالار آملی، قایم مقام وزیر علوم، مصاحبه یکی از طرح پژوهشی مرتبط با مجلس شورای اسلامی در موضوع علم و فناوری و کارآفرینی، 1393).

دکتر اخوان:

1. عدم همراستایی استراتژیك در تبیین اهداف صنعت، دولت و دانشگاه

2. عدم همسویی منافع ذینفعان در نهادهای فوق

3. عدم حركت در راستای تحقق سند چشم انداز

4. عدم توجه به كاركردهای متقابل سه نهاد مذكور

5. عدم توانایی دانشگاه در تبدیل فشار تكنولوژی به نیاز بازار (صنعت)

6. ناتوانی مراكز رشد در ایجاد حلقه مفقوده ارتباطی بین صنعت و دانشگاه

7. قوانین و مقررات دست و پاگیر

8. نبود زبان مشترك بین صنعت و دانشگاه

... البته اینها بخشی از علل زخم كهنه ارتباط ضعیف صنعت و دانشگاه در كشور می باشد...

مصطفی نجاتی: به نظر میرسد عدم هماهنگی بین دانشگاه و صنعت سبقه دیرینه دارد اما آنچه مسلم است وتجارب افراد باسابقه در امور صنعتی یا دانشگاهی نشان میدهد این است که اگر فردی از دانشگاه به بخش صنعت ورود پیدا نماید یا بالعکس از صنعت به دانشگاه بپیوندد باز این چالش و عدم همسویی علیرغم تلاش بسیار برای رفع این مشکل باز این چالش وجود دارد به نظر حقیر دلایل زیادی دارد یکی از دلایل به عدم وجود زیرساخت های فرهنگی و قانونی و اعتمادی بستگی دارد برای مثال اخیرا طرحی به امضای وزرای علوم و صنعت رسیده که هر استاد دانشگاه که قصد جذب در دانشگاه رادارد باید یکسال در یکی از واحدهای صنعتی خدمت کند و حقوقش را دانشگاه پرداخت کندو به میزان همان حقوق توسط واحد صنعتی به وی پرداخت شود و نام آنرا طرح پسا دکتری گذاشته اند لیکن به سختی این امر صورت میگیرد چرا که استاد و صنعتگر اعتمادی به اقدام همدیگر ندارند از سویی دانشگاه به نیازها و انگیزه های صنعت واقف نیست و از طرفی صنعت به علایق دانشگاه و اساتید آگاه نیست

دکترقربانی: فعالیت‌های سیاست‌گذاری، همواره درون حلقه محدودی از نخبگان نهادهای سیاست‌گذار اجرا شده و یک رویکرد کل‌نگر به موضوع سیاست‌گذاری در بهره برداری از ظرفیت‌های دانشگاه‌ها و مراکز علمی وجود نداشته است

2. همگرا نبودن ظرفیت‌ها در سطح ملی

3. عدم شناسایی شفاف موضوعات و مسائل سیاست‌گذاری و تدوین دقیق‌تر سیاست‌های توسعه دهنده‌ی نوآوری‌ ها

4. عدم یکپارچه نمودن فرصت‌های تحقیقاتی با نیازهای اقتصادی و اجتماعی

5. نگاه کوتاه مدت و در نظر نداشتن آثار و پیامدهای محتمل سیاست‌ها

6. نبود نگاه کل‌نگر به اهداف راهبردی دولت فراتر از قلمروهای نهادی

7. عدم وجود انعطاف‌پذیری در سیاستگذاری

8. عدم گرایش به چالش کشیدن راه‌های تثبیت شده و تحریک به خلق ایده‌های نو و خلاق

9. درگیر نبودن تمامی ذی‌نفعان در حل مسایل علمی و دانشی کشور

10. عدم وجود چشم‌اندازهای علمی و صحیح

11. عدم شناسایی شفاف و دقیق اولویت‌ها

12. عدم گرایش به شبکه‌سازی و فقدان ساز و کارهای مشارکتی

13. عدم میل در سطوح بالا به اشاعه‌‌ی اطلاعات و آموزش

14. عدم گرایش به توسعه‌ی تفکر آینده‌گرا

15. تصمیم گیری خطی و عدم گرایش به تصمیم‌سازی راهبردی به مدد مشارکت‌های اجتماعی

16. محوریت مداخلات دولتی در سیاستگذاری

17. عدم ارتباط مستمر بخش صنعت با مشتریان

18. عدم درک بخش دانشگاهی از فضای عملی کسب و کار و تولید

19. عدم تسهیم تجربیات نخبگان صنعتی

20. عدم بهره گیری موثر از دانش ضمنی خبرگان دانشگاهی

21. عدم گسترش خوشه های صنعتی

22. عدم تعامل سیستمی نهادها، افراد و دیگر بازیگران درگیر در تحلیل‌ سیاستی

23. هدف قرار دادن عناصر خاصی از نظام نوآوری، به ‌جای تمرکز بر قابلیت کلی نظام


نبود هماهنگیcoordination

نبود مشاركت cooperation

عدم تعامل یا interaction

عدم شبكه سازی

انحصار تصمیم سازی در دولت

نگاه كوتاه مدت و مدیریت بحرانی

تفكر خطی بجای خلاق و نواور

عدم درك ضرورت یادگیری سیستمی و تبادل تجربیات برتر

بخشی نگری و نگاه جزیره ای ناشی از خودبرتر بینی هركدام از ابعاد مارپیچ سع گانه







نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


نظرات دوستان:

دکترصدیقه رضائیان: البته شورایعالی خود در حال انجام این موضوع می باشد...

در مورد سایر نهادها نیز شاید نیاز به ایجاد کارگروه و ساختار جدید نباشد و کافیست این بینش و فهم مدیریت دانش ملی، نهادینه شود، شاید عمده وظیفه آن برعهده نهادهای سیاستگذار باشد.

نقشه ها و سند جدیدی نیاز نیست طراحی گردد زیرا در بسیاری از اسناد قبلی همچون نقشه جامع علمی، نظام نواوری فرهنگی، دقیقا به تبدیل دانش به ارزش و ثروت(چرخه مدیریت دانش) اشاره شده است.

شهاب شیدایی: ضمن تشکر از دکتر زمانیان به نظرم با توجه به نکته خانم رضائیان که شورایعالی در حال انجام است امیدوارم کارگروهی یا سندی برای پیگیری سیاسیت ها و موارد مطرح شده در اسناد الزامات و نقشه جامع علمی کشور که نیاز است تدوین و اجرایی شود تا به نوعی چرخه و نظام مدیریت دانش و هدف اصلی آن خلق‌ارزش است در سطح ملی و سازمان ها همسو با اهداف عالی کشور و چشم انداز محقق گردد.

آنچه من در طی تقریبا ۸ سال گذشته که با مدیریت دانش مواجه بودم نبود مشاهده و درک کرده ام فقدان یک اجماع و متولی در سطح کلان کشور است متاسفانه نگاه به این حوزه به صورت جزیره ای و صنفی بوده . ظرفیت های علمی و نخبگان هر کدام از یک دریچه و یک پوسته به‌نوعی در خصوص این موضوع نظر مدل و راهکار ارائه کرده اند همچون جایزه و مدل ملی . مدل میک. انجمن علمی مدیریت دانش. تفاوت در نگاه های فناوری . ساختاری منابع انسانی و یا فرآیندی به این موضوع.

جنیدی: یکی از روشهایی که اخیرا در شرکتهای مطرح دنیا در حال استفاده است esn یا enterprise social networkهست که معادل فارسی آن شبکه اجتماعی سازمانی است این ابزار به ویژه برای شرکتهایی که پراکندگی جغرافیایی دارند بسیار مفید خواهد بود

دکترزاهدی: یاد گیری سازمانی در توسعه حرفه ای و همچنین ارتقاء قابلیت ها و مهارت های افراد و گروه ها نقش بسزایی دارد.که سبب می شود افراد و گروه ها تمایل بیشتری برای نواوری در محیط های کاری از خدد نشان بدهند.

به عبارت دیگر انجام یادگیری سازمانی مناسب در سازمان، نواوری سازمانی را به همراه خواهد داشت. چرا که افراد و گروه های سازمانی از طریق یادگیری سازمانی مهارت ها، دانش، استعداد و نگرش های خود را برای ابجاد نواوری در سازمان ارتقاء داده اند.

در تحقیقی که توسط گانز در سال 1996 ، امیتای 2006، زرگر پور 1386 در راستای بررسی وضعیت یادگیری سازمانی صورت پذیرفته، یادگیری سازمانی را چنین تعریف نموده اند. بادگیری سازمانب عبارت است ازکسب و کاربرد دانش، مهارت، ارزش، عقاید و نگرش های بهبود در نگهداری، رشد و توسعه سازمان.

همچنین به عقیده سنگه یادگیری سازمانی زمانی حاصل می شود که مدیران و افراد سازمان نسبت به پدیده های سازمانی فهم و بصیرت داشته و نیز بطور مشترک در انجام ان بکوشند.

مسعود کیارش: Peer Assis یک ابزار یادگیری قبل از اقدام است که در آن توصیه هایی از طرف افرادی که تجربه انجام یک کار خاص را دارند, به افرادی که می خواهند آن کار را انجام دهند صورت می پذیرد

در این فرایند ابتدا تیم یادگیرنده, مساله پیش رو را ارائه نموده و از تاریخچه و چالشهای پیش رو می گوید

سپس تیم یاد دهنده حوزه هایی را که در آن تجربه اجرا دارند مشخص کرده و در نتیجه چالش های قابل پوشش توسط تیم یاد دهنده مشخص می گردد.

سپس بحث در خصوص تجربیات انجام شده و به سوالات تیم یادگیرنده پاسخ داده می شود.

با توجه به اینکه action از جنس اقدامات کوچک است, بعضا AAR را به عنوان ابزار یادگیری حین اقدام هم نام می برند.

ابزارها را به دسته کلی می توان تقسیم نمود که یک دسته ابزارهای مستقیم یادگیری بوده و دسته دیگر ابزارهایی هستند که موجب یادگیری می شوند

CoP از ابزارهای Social Learning است و قطعا ابزار یادگیریست.

اما در مورد فاز قبل, حین یا بعد از اقدام اجازه بفرمایید دوستان دیگر هم نظراتشون رو بفرمایند. البته از نظر تکمیلی شما هم استقبال میشه.

یکی از روشهای یادگیری fish bowl است که در آن افراد, در دو حلقه در جلسه ای می نشینند که حلقه اول 2 تا 3 صندلی است و حلقه دوم تعداد بیشتری است.

افراد حلقه اول بحث رو در خصوص موضوع خاص شروع کرده و به مرور با افراد حلقه دوم تعویض می شوند

این ابزار به یادگیری کمک کرده و الزاما در فاز خاصی قرار نمی گیرد.

دکتر اخوان: یكی از ابزارهای یادگیری كه معمولا برای بعد از اقدام مورد استفاده قرار می گیرد "مرور بعد از عملیات" یا after action review می باشد. AAR می تواند مرور كارها پس از امور روزانه و در حد یك جلسه چند دقیقه ای و یا جلسه ای مطول پس از انجام یك عملیات سنگین یا پروژه ای پیچیده باشد. كاربست AAR معمولا در یادگیری پس از اقدام قلمداد می گردد.

داستان گویی، نقل روایت یا قصه گویی نیز یكی دیگر از ابزارهای یادگیری پس از اقدام می باشد. در story telling افراد یافته های خود و درس آموخته ها را در قالب داستان بیان می كنند. از خصوصیات قصه ها، ماندگاری در ذهن ، دلنشین بودن، بیان جزییات و ... می باشد كه یادگیری پس از اقدام را تسریع می كند.

روش استاد - شاگردی:

مبادله دانش به واسطه مشاركت و یا تدریس و برقراری ارتباط فرد مجرب تر

با فرد كم تجربه تر امكان پذیر است. هنگامی كه حجم دانش ضمنی بالا بوده و صاحبان دانش توانایی یا تمایل به انتقال و تبدیل موثر آن را به دانش عینی نداشته باشندزوج كاری استادشاگردی برای یادگیری حین اقدام مناسب به نظر می رسد.

گردش شغلی:

انتقال دانش نهفته، و مكتوم از منبع تولید آن به دیگر بخش‌های یك

سازمان، كاری دشوار است. شاید یكی از روشهای موثر برای یادگیری حین اقدام و به جریان انداختن دانش، تقلید از شیوه سیستماتیك و انتقال افراد صاحب دانش از یك مركز به مركزی دیگر باشد.

مصاحبه:

مصاحبه، به عنوان یكی از اولین و عمده ترین گام ها در جهت جذب دانش نهفته

در ذهن صاحب دانش، مطرح می شود. برای جمع آوری درس آموخته ها و بهترین تجربیات از این فن استفاده می شود كه البته نیاز به تعاملات قوی و مهارت مفهومی سازی دارد.

مصاحبه را می توان یكی از روشهای یادگیری حین اقدام و پس از اقدام دانست

روش ارزیابی بعد از پروژه

Post Project Appraisal (PPA)

این روش نوع خاصی از بازنگری پروژه می باشد كه هدف از اجرای آن حمایت

گسترده برای یادگیری از اشتباهات و تكرار موفقیت ها می باشد.

آن را می توان یكی از روشهای یادگیری پس از اقدام دانست

یاسمن ایدلخانی: شاید تشکیلcop(اجتماعات کاری) در سازمان ها را نیز بتوان از ابزارهای یادگیری حین اقدام برشمرد. چون در آن گروهی از افراد که در حوزه کاری یا موضوع مشترک با هم اشتراک دارند, دانش و خبرگی را با یکدیگر به تعامل گذاشته و این اشتراک موجب هم افزایی و افزایش یادگیری در حین اقدام می شود.

مریم فیلسوفیان: به نظر می رسد شرکت در cop ها در فاز حین اقدام باشد چراکه افراد موضوعات و مباحث مرتبط کاری و تجربیات خود را در این جلسات در اختیار هم می گزارند و افراد درون این گروهها از هم یاد میگیرند. این جلسات ممکن است در حین اقدام چندین بار برگزار شده و موجب یادگیری بیشتر شوند همچنین تکنیک داستان سرایی که اشاره شد در cop ها مورد استفاده قرار میگیرد.

رضا مصفا: مصاحبه های خروج هم روش دیگری برای جلوگیری از خروج دانش است.

درس آموخته ها و اشتراک برترین تجارب هم از رایج ترین روش ها هستند.

مرتضی اللهیاری: مایلم از نقشه دانش به عنوان ابزاری پایه‌ای در مدیریت دانش نام ببرم. اکنون هم قصد داریم در سازمان محل کارم، با کمک اعضای کارگروه، اونو تدوین کنیم.به نظر من، نقشه دانش، کمک میکند تا ابعاد، ساختار و منابع دانش بهتر دیده شود.

نجاتی: برای ایجاد سازمان یادگیرنده و یا توسعه آن با تکیه بر مدیریت دانش به نظر میرسد باید دو نوع فعالیت صورت گیرد فعالیتهای کوتاه مدت و فعالیتهای بلند مدت با رویکرد فرهنگ سازی، در اقدامات کوتاه مدت فعالیتهایی چون پرورش فکری کارکنان به تکنیکهایی انتقال و تسهیم دانش ، ایجاد گروههایی با هدف تسهیم دانش در زمان کوتاهتر و ایجاد نظام یادگیری از مشتریان و ارباب رجوع سازمان. در اقدامات بلند مدت بهره گیری از فناوری اطلاعات و یادگیری اینترنتی و غیر اینترنتی اما الکترونیکی آف لاین با هدف استفاده از دانش کارکنان و ارباب رجوع و ذینفع همچنین ایجاد سازو کار گردش شغلی و غنی سازی شغل افراد که منجر به نهادینه شدن یادگیری سازمانی و فرهنگ سازی خواهد شد.

ابزارها و تکنیکهای فناوری اطلاعات و بخصوص ایجاد شبکه های اجتماعی مجازی و الکترونیکی هدایت شده و هدفمند و مستند سازی تجارب و دانشهای مطروحه در آن ابزار مناسب و کم هزینه و در دسترس همگان بدون محدودیت مکانی می باشد.

روزبه حسام امیری: یکی از ابزارهای روز که به نظر بنده بسیار ابزار کاربردی و رو به رشدی نیز می باشد، رسانه های اجتماعی یا Social Media هستند. ابزارهای رسانه های اجتماعی امروزه در سازمان ها به عنوان ابزاری بسیار قوی برای یادگیری بکارگرفته می شود. برخی ابزارها مثل میکرو بلاگ ها مثل توئیتر و تلگرام برای یادگیری حین اقدام مناسب هستند و برخی نیز مانند Forumها و وبلاگ ها برای ثبت و اشتراک دانش و یادگیری پس از اقدام مورد استفاده قرار میگیرند. تحقیقات نشان داده اند که شبکه های اجتماعی اثرات بسیار عمده ای در فرایندهای مدیریت دانش و خلاقیت در سازمان‌ها دارند.

یادگیری سازمانی در ادبیات موضوع از تبدیل انواع دانش (صریح و ضمنی) به هم به صورت مارپیچی صورت می پذیرد. که در این تبدیل ها، ابزارهای شبکه اجتماعی می توانند نقش تعیین کننده داشته باشند. برای مثال همین گروه تلگرام ابزار شبکه اجتماعی است که افراد دانش خود را در حوزه مباحث مدیریت دانش به اشتراک میگذارند که این اشتراک دانش می تواند تبدیل به یادگیری نیز گردد.

نکته دیگر اینکه در سازمان های پروژه محور بحث یادگیری قبل، حین و بعد از پروژه بسیار مورد بررسی قرار گرفته که در آن حوزه نیز مقالات رسانه های اجتماعی را پیشنهاد نموده اند. نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که منظور از رسانه اجتماعی فقط شبکه های اجتماعی نیست.

اشنه در:  سازمان یادگیرنده یعنی سازمانی فوق العاده حساس نسبت به محیط ، یعنی سازمانی که در ارتباط با محیط و هماهنگی با آن مدام در حال شناسایی و یادگیری نسبت به رفتار متغیرهای محیطی است. و...

مریم دهقانی: یادگیری سایه به سایه ( Job Shadowing): گذراندن یک دوره زمانی با یک خبره با تجربه و مشاهده هر آنچه که او در رابطه با کار انجام می دهد. به نظر از روش های یادگیری قبل از اقدام می باشد.

النازرفیعی: تحقیقات بازار و نظارت بر کار رقبا می تواند یکی از روش های یادگیری باشد.

طرح مساله نیز می تواند یکی از روش های یادگیری قبل از عمل باشد.

روش های دلفی و بارش فکری یادگیری حین و قبل از عمل است.

یادگیری اینکه چگونه یاد بگیرند یکی از روش های قبل از یادگیری است(فرایادگیری).

یادگیری تک حلقه ای که در آن خطاها و اشتباهات کشف و اصلاح می شوند. یادگیری دو حلقه ای خطاها کشف و پس از اصلاح آن ها رویه ها و سیاست ها زیرسوال رفته و اصلاح می شوند. یادگیری سه حلقه ای یا فرایادگیری مجموع دو حلقه بالا و توانایی یادگرفتن درباره یادگیری است.


با توجه به نظرات دوستان جمع بندی نهایی توسط جناب آقای دکتر مسعود کیارش به شرح ذیل انجام پذیرفت:


یادگیری سازمانی عبارت است ازکسب و کاربرد دانش، مهارت، ارزش، عقاید و نگرش های بهبود در نگهداری، رشد و توسعه سازمان.
یادگیری به 3 دسته یادگیری پیش، حین و پس از اقدام دسته بندی می شود.

1. یادگیری پیش از اقدام:
هنگامی که می خواهید کاری را شروع کنید، ممکن است شخص در داخل یا خارج از سازمان کاری مشابه آن را انجام داده باشد. اگر شما بتوانید از دانش او استفاده کنید، به نتایج بهتری دست خواهید یافت و می توانید بر جنبه هایی که تاکنون به آن پرداخته نشده بپردازید.
از ابزار آن می توان به روش استاد شاگردی یا یادگیری سایه و
peer assist اشاره نمود
2. یادگیری حین اقدام:
یادگیری حین اقدام به این سوال پاسخ می دهد که آیا کاری که در حال انجام آن هستیم، با توجه به اقدامات تا کنون می تواند ما را به دستیابی به اهداف تعیین شده برساند؟
After Action Review در قالب جلسات روزانه یا هفتگی می تواند ابزاری برای این روش باشد
3. یادگیری پس از اقدام:
یادگیری پس اقدام به این سوال پاسخ می دهد که وقتی می خواهیم کاری را دوباره انجام دهیم، چه کارهایی می تواند منجر به انجام بهتر کار در بار دوم شود؟
ابزارهایی چون کارگاه دروس آموخته, post project appraisal از ابزارهای این مرحله از یادگیری بوده و تکنیکهایی چون storytelling به انجام بهتر آن کمک می کند.
4. ابزارهایی که منجر به یادگیری می شوند:
در کنار ابزارهایی که برای یادگیری در فاز های قبل، حین و پس از اقدام گفته شد، برخی ابزارها به یادگیری کمک نموده و در فاز خاصی دسته بندی نمی شوند.
CoP, fish bowl, مصاحبه قبل از خروج, کافه دانش از این جمله هستند
5. رسانه اجتماعی, ابزار نوین و رو به رشد در حوزه یادگیری و تسهیم
از ابزارهای مهم و رو به رشد در این حوزه نیز می توان از شبکه ها و رسانه های اجتماعی نام برد که این گروه در تلگرام از نمونه های آن است.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




با توجه به نظرات دوستان جمع بندی نهایی توسط دکتر مصطفی زمانیان به شرح ذیل انجام پذیرفت:

1. ضرورت تبیین فلسفه و کارکردهای مدیریت دانش در سطح ملی

2. توجه به ماهیت سازمان ها و به تبع آن، ماهیت مدیریت دانش مورد نیاز در آن دستگاه

3. شناخت جامع ساختار سیاستگذاری دولت و مکانیزمهای تصمیم گیری در آن

4. شناخت اولویت های ملی جهت استقرار مدیریت دانش

5. شناسایی بدیلهای دیگری برای مدیریت دانش جهت رفع مشكلات

6. ایجاد پایگاهی به عنوان بستر مشترك و متمركز برای نگهداری ، انالیز و تولید دانش در سطح كل کل کشور

7. پیشنهاد اصلاح ساختار متولی مدیریت دانش در سازمانهای دولتی شامل:


الف. بازگشت معاونت اموزش دستگاههای دولتی ( دفتر اموزش و پژوهش ) به سازمان مدیریت

ب. بازنگری عناوین و سرفصلها زیر نظر افراد متخصص و خبره در حوزه های مختلف

ج. شناسایی شکاف های دانشی در حوزه و خلق دانش در ان حوزه

د. باتوجه به زمانهای اندک کارمندان برای فراگیری ، بهتر است ، بیشتر اموزشهای تئوری بصورت اموزشهای مجازی ارائه

8. تدوین پروتکل های سطح ملی جهت یکسان سازی معماری نظام مدیریت دانش در سطح دستگاهها و نیز سطوح بین دستگاهی

9. ایجاد وحدت رویه و انسجام در پیاده سازی نظام جامع و هدفمند است.

10. تعیین متولیان پیگیری و تبدیل سیاست ها به راهبرد

11. قبل از هرچیز در سطح ملی باید مشخص شود که منظور از دانش کدامیک از موارد ذیل است چرا که ابزارها و روشهای هرکدام با یکدیگر تفاوت جدی دارند.

12. پرهیز از سیاست زدگی در سطح سازمانهای دولتی در برخورد با مقوله مدیریت دانش

13. توجه به ابعاد مبنایی مرتبط با موضوع در سطح حاکمیت شامل:


الف. تبیین رویكرد سیاستگذاری كشور (بالا به پایین است یا بالعكس)

ب. تعیین جایگاه مدیریت دانش در ساختار سیاستگذاری كشور

ج. تعیین دقیق اینكه مدیریت دانش با كدامیك از ابعاد سیاستگذاری مرتبط است (سیاستگذاری عمومی یا سیاستگذاری علم و فناوری و بدیلهای دیگر)

14. تببین فلسفی و کارکردی نظام ملی مدیریت دانش، بر اساس مبانی اندیشه ای ایرانی و اسلامی در سطح پارادایمیک

15. آموزش در مدارس و نهادینه سازی آن در افراد از سنین کودکی

16. تدوین آیین‌نامه و راهنمای کاربردی جهت استفاده متولیان امر

17. چهارچوب مفهومی در سطح کلان برای مدیریت دانش در سطح ملی و با تمرکز بر مدیریت تغییر، شامل ابعاد مختلفی جهت تغییرات جهت تحقق مدیریت دانایی در سطح ملی می‌باشد. بطوریکه در آن، "مدیریت تغییر" با تمركز روی فاكتورهای مختلف و با یك رویكرد سیستمی، یكپارچه‌سازی عوامل مختلف را دنبال نموده و سعی در ایجاد توازن بین این فاكتورها برای فراهم‌سازی زیر ساختهای مناسب برای پذیرش نظام مدیریت دانایی در سطح یك كشور را دارد.

18. برای اجرا واستقرار نظام مدیریت دانش در دستگاههایی اجرایی نیاز به زیرساخت های قوی قانونی و نیز نظام ارزشیابی و نظام انگیزشی دارد در دستگاههای اجرایی هم اکنون نیاز و احساس بکارگیری مدیریت دانش وجود ندارد و یا بسیار کم است لذا نیاز به ابزارهای انگیزشی است.

19. یکی از گام هایی که می تواند انگیزش و به تبع آن سنگ بنای مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی بشود. بهره گیری از نظام مالکیت فکری افراد دانشی است.

20. توسعه پایدار و مداوم فرهنگ انگیزاننده در کنار بهبود چرخه دانش می تواند موتور محرکی در جهت کار بردی سازی دانش بوده و گامی مهم در محور اقتصاد مقاومتی که از اهداف سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور باشد.

21. مطالعات انجام گرفته نشان می دهد که ادبیات رایج مدیریت دانش در سطح ماکرو بکار نمیرود و ادبیات سیاستگذاری و نظام نوآوری جایگزین این مفهوم گردیده است.

22. امروزه دنیا در حال تجربه كردن نوع جدیدی از اقتصاد است كه از آن به عنوان اقتصاد دانایی محور نام برده می‌شود. در اقتصاد دانایی محور،‌ دانش به عنوان عامل اصلی تولید ثروت تلقی گردیده و مدیریت صحیح برآن نقش كلیدی در ارتقاء مؤلفه‌های اصلی اقتصاد را خواهد داشت. از این رو بسیاری از كشورها به دنبال ایجاد نظامی برای مدیریت بر دانایی‌ های خود در سطح ملی می باشند. به عنوان نمونه هلند، اسپانیا، فرانسه، دانمارك، انگلستان، نروژ، فنلاند، پرتقال و آلمان از جمله كشورهایی بودند كه بدنبال ایجاد نظامی جهت مدیریت بر دانایی در سطح ملی بودند.

23. با توجه به تجربه سایر کشورها به برخی مفاهیم می توان دست یافت...اولین مفهوم "آگاهی عمومی" است. این مفهوم، بحث آگاهی جامعه را در خصوص دانایی، مدیریت دانش و مزایای آن دنبال می‌نماید و از طریق مواردی چون انتشارات، برگزاری كنفرانس‌ها و سمینارهای تخصصی، آموزش و تحقیقات آكادمیك و تشكیل انجمنهای علمی اشاعه پیدا می‌كند.

24. مفاهیمی چون حمایت دستگاه‌های اجرایی، حمایت از پروژه‌های مدیریت دانش،‌حمایت از توسعه مدیریت دانش در نهادها و سازمان‌ها، نقش دولت در مدیریت دانش، حمایت قوی و آشكار دولت، تعهد دولت، حمایت‌های مستقیم و غیر مستقیم، جنبه‌های قانونگذاری، معافیت‌های مالیاتی برای سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، و حمایت از سرمایه‌گذاریهای انجام شده در نوآوریها حاصل تحلیل داده‌های مربوط به كشورهای انگلستان، دانمارك، فرانسه، اسپانیا، هلند، آلمان و نروژ می‌باشد. این موارد كه به مفهوم اصلی حمایت دولت اشاره دارند در كشورهای انگلستان و فرانسه به عنوان علت و عاملی برای سرمایه‌گذاری از یك طرف و تدوین استراتژیهای مناسب و ایجاد بستر فرهنگی از طرف دیگر شناخته شدند.

25. همچنین بررسی تجارب كشورهای انگلستان، فرانسه و نروژ منجر به ظهور مفاهیم تدوین استراتژی، برنامه‌های بلند مدت تدوین چشم‌انداز، استراتژیهای مدیریت دانش و چشم‌انداز مدیریت دانش گردید كه این موارد به مفهوم برنامه‌ریزی استراتژیك اشاره دارند.

26. ابعاد فرهنگی و اجتماعی، ارتباطات آزاد و شفاف، بستر‌سازی فرهنگی، ایجاد روحیه مشاركت، تقویت ارتباطات، فاكتورهای مختلف فرهنگی و فضای كاری دموكراتیك از جمله مفاهیمی هستند كه به مفهوم یا طبقه اصلی فرهنگ اشاره دارد. ارتقای سطح فرهنگ موجب ارتقای سطح آگاهی عمومی و پذیرش جامعه می‌گردد.

27. همچنین تجربه برخی کشورها موجب ظهور مفاهیمی چون یادگیری سازمانی، جامعه یادگیرنده، نیروی كار توانمند شده و سازمان‌های یادگیرنده شده است. این مفاهیم بیانگر مفهوم اصلی یادگیری می‌باشند كه از عناصر و نتایج مهم مباحث مرتبط با مدیریت دانش به شمار می‌رود. تجربه برخی كشورها نشان می‌دهد كه حركت به سوی ساختارهای افقی، تشكیل انجمنهای علمی، ساختارهای شبكه‌ای، فرآیند گرایی، اجتماعات خبرگی و گروه‌های دانشی، روند یادگیری را تسریع می‌كنند.

28. "حمایت دولت" و "فرهنگ" از جمله مفاهیم قابل توجه در این بحث است.. "مدل مرجع مشترك" كه در اسپانیا و دانمارك مشاهده گردیده است، به نوعی بحث یك مدل عمومی كه قابل تسری به اجزای جامعه و صنعت را داشته باشد، دنبال می‌نماید. "برنامه‌ریزی استراتژیك"، "راهبری" و "مدیریت تغییر" نیز مباحث مدیریت برنامه‌ریزی و تغییر را در سطح ملی تعقیب می‌كنند.

29. در این میان نباید از بحث "سرمایه‌گذاری روی مدیریت دانش" و همچنین "توجه همزمان به بخش دولتی و خصوصی" غافل گشت كه برای كسب نتایج بهتر، بكارگیری طرحهای "پایلوت" مفید خواهد بود.

30. مفاهیمی چون "الگوگیری"‌، "توجه به منابع انسانی‌"، " یادگیری سازمانی"، "تكنولوژی" و "ترویج ساختارهای افقی‌" از دیگر مواری هستند كه به عنوان عوامل موفقیت مدیریت دانش در سطح ملی پدیدار گشتند.

و اما چند نکته از دیدگاه این حقیر


1. به نظر می رسد رویکردهای مورد توجه و رایج در سطح اساتید و دوستان، عمدتا ناظر بر سطح بنگاهی بوده و ضرورت تمرکز بر ترویج اصول، مبانی و ابزارهای مدیریت دانش در سطح ملی (حوزه های ملی و بخشی) اجتناب ناپذیر است.

2. رویکردی نظام نوآوری (چه در سطح بخشی و چه در سطح ملی) می تواند در این حوزه کمک شایانی به تبیین ابعاد موضوع داشته باشد و خوب است در این زمینه مطالعاتی در سطح دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی تعریف و اجرا گردد.

3. باید پذیرفت که جامعه متخصصین ما باید بیش از آنچه هست خود را برای ورود به حل مسائل واقعی جامعه آماده نمایند. نکند کنکاش در سیر تطور مقالات و دیدگاههای صاحبنظران، ما را از رسالت اصلی خود در خصوص کمک به حل مسائل واقعی کشور بازدارد.

4. این حقیر به نوبه خودم، آمادگی دارم در صورت موافقت و استقبال عزیزان و اساتید، کارگروهی رو در سطح یکی از نهادها و ارگانهای ذیربط مثلا انجمن، یا شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا ... تشکیل داده و موضوع رو پیگیری کنیم.

مقارن بودن این مقطع با تهیه احکام برنامه ششم توسعه کشور فرصت مناسبی است که مناسب است بیشتر مورد توجه قرار گیرد.










نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




نظرات دوستان:


دکتر افشین کازرونی: مدیریت دانش با ابلاغ سیاست عملی نمی شود و نیازمند درک صحیح مدیریت های ارشد سازمان از راهکارهای این نوع مدیریت (مدیریت دانش) در امر سهولت بخشی جهت کاهش هزینه های سازمانی و تسهیل در مدیریت سازمان است.

اولین اقدام باید خروج مدیریت سازمان های دولتی از سیاست زدگی باشد که بزرگترین آفت مدیریت دانش است

اقدام به فرهنگ سازی در جهت Team working یکی دیگر از مواردی است که پیش نیاز مدیریت دانش است

یک نمونه از کار تیمی را در یک سیستم خصوصی ملاحظه نمایید:

شگردهای استیو جابز برای بالا بردن بازدهی جلسات کاری

کسب و کارهای امریکائی به دلیل اشتباهاتی که در جلسات کاری شان مرتکب می شوند، سالیانه چیزی نزدیک به ۳۷ میلیارد دلار ضرر می کنند. اما استیو جابز خوب مراقب بود تا اپل جزو این کمپانی ها نباشد. در ادامه قصد داریم سه راهکار عجیب و غریب این مدیرعامل افسانه ای را برای بالا بردن بازدهی جلسات کاری بررسی کنیم:

۱. جلسات را تا حد ممکن خلوت نگه می داشت

کن سیگل، همکار قدیمی جابز، در کتاب معروفش "به طرز وحشتناکی ساده"، توضیح داده که روش کار استیو به چه شکل بوده است. در یکی از داستان های کتاب می خوانیم که جابز تصمیم گرفته بود با آژانس تبلیغاتی اپل جلسات هفتگی برگزار کند. در یکی از این جلسات یک مرتبه یک عضو تازه وارد دید. سیگل می نویسد:

"استیو خشکش زد. نگاهش روی آن خانم که تنها مورد غیرعادی اتاق بود ثابت شد و گفت: "ببخشید شما؟" لوری در کمال آرامش توضیح داد که در پروژه های بازاریابی کمپانی نقش دارد و به همین خاطر به جلسه دعوت شده. جابز به صحبتش گوش داد، اما محترمانه از لوری خواهش کرد تا جلسه را ترک کند: "ازتون ممنونم! ولی به نظرم در این جلسه به حضورتون نیازی نیست.""

 جالب اینجاست که جابز در مورد خودش هم تا همین حد سخت گیر بود؛ مثلا یک بار که باراک اوباما از جابز دعوت کرده بود تا به همراه عده ای از غول های دنیای تکنولوژی در محفلی گرد هم جمع شوند، استیو دعوت رئیس جمهور را رد کرد، چون احساس می کرد به حضورش نیازی نیست.

۲. مطمئن می شد مسئولیت هرکدام از آیتم های موجود در دستور کار به شخص خاصی واگذار شده است

آدام لاشینسکی در یکی از مستندهایش که سال ۲۰۱۱ درخصوص فرهنگ سازمانی اپل تهیه کرده بود، تعدادی از پروسه های رسمی مورداستفاده جابز که باعث شده بودند اپل به یکی از ارزشمندترین کمپانی های جهان تبدیل شود را مورد بررسی دقیق قرار داده بود. یکی از اصولی ترین مفاهیم برای جابز، این بود که افراد بابت وظایفشان پاسخگو باشند؛ درواقع فرایندها طوری تعریف می شدند که همه می دانستند هرکس مسئول چه کاری است. لاشینسکی تعریف می کند:

"داخل کمپانی اپل، حتی برای این مفهوم، یک اصطلاح تخصصی هم ابداع کرده اند: DRI، یا فرد مسئول مستقیم! معمولا در جلسات کاری هم نام فرد مسئول مستقیم یا DRI را در برابر مسئولیتی که بر عهده دارد، در دستورکار می نویسند تا همه بدانند هر مسئولیتی بر دوش چه کسی است."

 یکی از کارمندان سابق اپل می گوید: "در بیشتر جلسات کاری اپل که بهره وری بالائی هم دارند، دستورکار وجود دارد. در برابر هر کار هم نام DRI یا فرد مسئول مستقیم آن نوشته شده است. معمولا در اپل اگر به دنبال مسئول اصلی پروژه خاصی باشیم، این عبارت را زیاد می شنویم: "DRI ش کیه؟""

این فرایند به خصوص برای کسب و کارهای نوپا بازدهی بسیار بالائی دارد. گلوریا لین که قبلا در تیم آیپاد اپل کار می کرد و با این سیستم آشنا بود، بعد از اینکه سرپرستی تیم محصولات کمپانی Flipboard را برعهده گرفت، این شیوه کاری را با خودش به آنجا منتقل کرد و بسیار هم موفق شد. گلوریا در سایت Quora نوشته: "یکی از ویژگیهای کمپانی هایی که به سرعت رشد می کنند این است که علیرغم اینکه هزاران کار برای انجام دادن وجود دارد، کارهای حیاتی به خاطر بی مسئولیت بودن افراد به تعویق نمی افتند! دلیل اصلی این است که کارکنان واقعا مشغله کاری دارند! البته اگر شغلمان را مثل فرزند دلبندمان دوست داشته باشیم، با جان و دل به آن اهمیت می دهیم و برنامه ریزی می کنیم تا کاری از دستمان در نرود."

۳. به کارمندها اجازه نمی داد پشت پاورپوینت پنهان شوند

والتر آیزاکسون نویسنده کتاب بیوگرافی استیوجابز می نویسد: "جابز از ارائه مطالب به صورت رسمی متنفر بود؛ برعکس عاشق جلسات رودررو و آزاد بود." هرهفته چهارشنبه عصر با تیم بازاریابی و تبلیغاتی اش جلسات آزاد بدون دستورکار برگزار می کرد. جابز اصولا اجازه نمی داد از اسلایدشو استفاده کنند چون دوست داشت تیم کاری اش بحث های داغ کنند و طرز فکر انتقادی داشته باشند، بدون اینکه نیاز باشد به تکنولوژی متکی باشند. جابز به آیزاکسون گفته بود: "از اینکه آدم ها به جای فکر کردن، از اسلایدشو استفاده می کنند متنفرم. اصولا منظور از ارائه مطلب این است که با مشکلی دست و پنجه نرم کنیم. کارمندها باید به جای نمایش دادن تعدادی اسلاید احمقانه، به صورت فعال برای مساله مورد گفتگو راه حل ارائه کنند و گزینه های موجود را روی میز بگذارند و درباره شان بحث کنند. آدم هایی که می دانند درباره چه چیزی صحبت می کنند، احتیاجی به پاورپوینت ندارند!"

راحله خاتمی: من فكر میكنم استقرار مدیریت دانش در سطح ارگان ملی فقط از بین رفتن هزینه خواهد بود.طبق فرمایش جناب كازوونی و نقل قول استیو جابز" افراد بابت وظایفشان پاسخگو هستند "! ولی این مربوط به كشور ما نمیشود ، چون در كشور ما هیچ كس در مورد وطایفی كه دارد پاسخگو نیست و خصوصا در زمان بروز مشكل و هیچ همسویی بین ارگانها وجود ندارد، شاید در ظاهر همه ارگانها مستلزم پیروی از اهداف یكسان هستند ولی در باطن امر چنین ساختاری كمرنگ است. من هم سركار خانم دكتر موافق هستم، هدف از اعمال مدیریت دانش در سطح ملی با چنین شرایطی چیست. وقتی در نهایت هر ارگانی از دانش تولید شده بهره ای نبرد و كار خودش را كند؟! ممنون میشم این موضوع را برای بنده شفاف كنید.

مصطفی زمانیان: انچه به نظرم میاد این است که نمی توان منکر کارکردهای تاثیر گذار و راهبردی مدیریت دانش در سطح ملی شد.

خشایار جهانیان: در مقیاس های کلان اساسا تعریف مدیریت دانش فعلی به کار نمی آید. زمانی که در سطح ملی سخن گفته می شود مدیریت ظرفیت ها و استعدادها، تخصیص مناسب آن ها، توسعه و نگهداری ملی دانش در قالب ابر مکامنیزم ها و ... مطرح می شود. در این چارچوب به طور مثال مراکز رشد، شتاب دهنده ها، کوریدورهای علم و فناوری و ... پررنگ می شوند. شاید در این مقیاس اصلا لازم نباشد نام مدیریت دانش بر آن بگذاریم.

طبق تجربه 12 سالم در این زمینه عرض می کنم، الزام و اهمیت برای هر کسی با هر سطح درکی از مدیریت دانش حداقل در سطح کلام واضحه، اما ضمانت طراحی اصولی و متناسب و همچنین تضمین اجرای موبه موی طرح سیستمی و اصولی وجود نداره. در کشور ما کار بر اساس تعامل، رعایت پروتکل ها، پایبندی به استاتداردهای یک طرح جامع و .... وجود نداره

اگر توانستیم در سطح یک وزارتخانه یا حتی یک هولدینگ، یک کار توزیع شده بر اساس یک معماری مشترک ولی با راهکارهای متفاوت و در عین حال همگرا ببینیم اون وقت میشه تصور تحقق مدیریت دانش مناسب با مقیاس ملی رو در سر پروروند.

اگر ما سیاست های درستی مثلا در زمینه نگهداری داش در سطح ملی داشتیم به نظر من مثلا المپیادها رو تحریم می کردیم، چون یکی از مکانیزم های جذب ممالک پیشرفته است که در زمین ما بازی می شود و موجب نشت مغزها و ظرفیت یادگیری و خلق دانش ملی می شود.

تعریف مدیریت دانش ملی و به تناسب آن در سازمان ها و سایر مکانیزم ها تابعی از این است که ما نگاه کاپیتالیستی داریم یا ...

خیلی از رویکردهای کلان حاکمیت بر دانش در غرب از نگاه سرمایه داری نشات گرفته و پشتیبانی میشه، اما ما علیرغم ادعای نگاه اسلامی، کلاژی از تفکرات کمونیستی، سرمایه داری و .... رو به صورت در هم داریم. به عبارتی تکلیف برای پی ریزی یک طرح کلان و ارزش های کلیدی اون در مبانی، طرح و اجرا مشخص نیست مثلا در توسعه نواوری، به طرز وحشتناکی به اپیدمی اتارت اپ ها و هکاتون ها و... پیوستیم بدون این که ساختارهای سرمایه گذاری ریسک پذیر و شتاب دهنده ها رو مثل غربی ها داشته باشیم.

حلقه ها به صورت ناقص از ایدیولوژی های متناقض اقتباس می شوند و زمان و تامل کافی برای توسع مبانی و مدل فکری مختص خودمون رو هم اختصاص نمی دیم. تعریف و اجرایی کردن سیاست ها در چنین فضای آشوبناکی کار سختی است.

مدل های مبتنی بر تجربه دینی ممکنه لزوما تبعات مادی در رقابت با سرمایه داری نداشته باشند. در این فضا مبانی ارزشی دانشکاران و سازمان های دانشی و همچنین اینترفیس نظام ها با تفکرات رقیب باید به دقت مرود بازتعریف قرار بگیره تا ایجاد سرخوردگی و واپس زدگی نکنه وقتی دانشگاهی های ما موفقیت رو در چهره هایی مثل استیو جابز و زاکربرگ جسجو کنند - هردو برای من محترم هستند - ولی نظام ارزش دانشی ما لزوما موفقیت رو در غالب مگاشرکت های چند ملیتی با اقیانوسی از منابع نبینه، تضادی به وجود میاد که سخت قابل مدیریته.

مهدی مهریار: در خصوص مدیریت دانش در سطح کلان و ملی در ابتدا نیاز به ترسیم اهداف و استراتژی های مدیریت دانش در کشور داریم،که در این خصوص میتوانیم از اسناد بالا دستی مانند سند و نقشه جامع علمی کشور و برنامه ششم توسعه ملی بهره برده و سیاست‌ها و راهبردهای حرکت در جهت مدیریت دانش را تدوین نمود.

در نیل به تدوین چنین رویکردی میتوان با در نظر گرفتن رویکردهای جهانی و جهانی شدن سازمانهای ایرانی و حضور آنها در سطح جهانی نیاز به در نظر گرفتن رویکردهای بین المللی هم مشهود می باشد.

در تدوین مدل ایرانی و بومی نظام مدیریت دانش با رویکرد بین المللی و ترسیم گامهای مشخص تا استقرار و پیاده سازی نظامی هم ساختار و هم شکل

میتوانیم از رویکرد benchmark نیز بهره گرفت.

ساختاری تدوین گردد که ارگانهای مختلف دولتی بتوانند از تجربیات و دانش یکدیگر بهره گرفته و هزینه های دولت کاهش یابند.

نظامی با کدینگ مرجع و قابلیت جستجوی محتوایی و سطوح دسترسی مشخص.

البته و صد البته که امنیت اطلاعات دغدغه همه مدیران دولتی می باشد که کارگروه مربوطه می بایست به این موضوع دقت کافی داشته باشند.

از مثالهای کاربردی که کارگروه مدیریت دانش کشوری میتوان به توان هدف گیری و کنترل حرکت کشوری را کنترل نمایند.

دیگر آنکه به عنوان مثال تجربه تمامی ارگانهای دولتی در برگزاری دوره های آموزشی و تجربه در خصوص سیستمهای مخابراتی، تجربه در خصوص استقرار نظامها مدیریتی، تجربه کاری و تایید یا عدم تایید شرکت‌هایی که عقد قراردادی داشته اند و......... و تجربه خصوصی سازی ها

به مثابه استقرار یک مرکز benchmark دانشی

در ادامه میتوان مواردی همچون بلوغ مدیریت دانشی کشوری، میزان مشارکت دانشی شرکت‌های دولتی، میزان تراکنش های دانشی در سطح ملی، میزان رضایت و کاربرد ارگانهای دولتی از چنین ساختاری و... را مطرح نمود.

حمید رضا ضرغامی: به نظر بنده، اینکه آقای دکتر قربانی، فوراً نوشتند «فورا پیشنهاد نمی دهم». خیلی عالمانه، هوشمندانه و مبتنی بر بینش درست در بین متخصصین حل ابداعی مسائل است که امروزه بر این باور اصرار دارند که تلاش می کنم ابتدا مسئله ام را درست تعریف نمایم و تا مسئله ام تعریف نشد، هیچ راه حلی ارائه نمی کنم. چون

در صورتی که مسئله ای را درست تعریف نکرده باشم، عالمانه ترین راه حل ها هم در بهترین حالت «راه حل درست برای مسئله اشتباه هستند».

لذا بنده هم با همین استراتژی و با همراهی یک تیم متخصص تلاش می کنم، استراتژی اصلی ام «کشف صحیح مسئله» باشد و در این راه تمام ابزارهایی که بلد هستم و نیستم!!! را به خدمت می گیرم.

عمیقاً بر این باورم که اگر مسئله ای درست تعریف شود، کمی آن طرف تر به راحتی جوابهایی جذاب خودنمایی خواهند کرد...

البته برای به ثمر نشاندن این باور در استراتژی ها و تکنیک های کشف و حل ابداعانه مسائل، ابزارهایی ساده و کاربردی در دسترس مان می باشد.

امید متولیان: وقتی موضوعی از دیدگاه ملی مورد بحث قرار میگیرد، سطح آن از مباحث مدیریتی به بحثهای حاکمیتی تغییر میکند. در سطح حاکمیتی مفاهیم سیاستگذاری بسیار پر رنگ میشود. مثلا مدبریت دانش می تواند چگونه به تحقق شاخصهای حکمرانی خوب goog governance کمک کند؟ ایا اساس می تواند یا نه؟ همانطور که ما در حوزه فناوری سیاستهای علم و فناوری را تعریف میکنیم، لازم است در همان سطح سیاستهای کلی در حوزه دانش تعریف شود. متاسفانه در این زمینه هم دولتها وارد حوزه اجرا شده اند و به جای حفظ نقش حاکمیتی خود، الگوهایی برای اجرا ارائه داده و دستگاهها را مکلف به اجرای آنها کرده اند. نگاهی که اساسا اشتباه است. مدیریت دانش باید در راستای اهداف و اررزشهای ملی تعریف شود. اگر چارچوبهای حکمرانی خوب را برای ایران و مطابق با شرایط فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی کشور به درستی تعریف کنیم، آن موقع کارکردهای حاکمیت دانش نیز قابل تعریف است.

مرتضی اللهیاری: برآورد فرصت‌ها و چالشها خواهد بود. سپس، وضعیت مطلوب و راهکارهای رسیدن به آن، برایمان آشکار خواهد شد. در فاز بعدی، برنامه‌ریزی عملیاتی استقرار (زمان، منابع، سازمان و سازوکار،...) شکل می‌گیرد. نکته مهم در این فاز، تعریف نقشها به جای شرح وظایف محض است. حتی میزان مشارکت و همکاری نهادهای همراه (معین) باید به عنوانهایی مانند همیار توسعه، رسمیت یابد. در زمینه منابع انسانی (کارکنان، مشتریان، جامعه، رهبری، ...) نقش کارکرد معنادارتری خواهد داشت. همچنین خواهشمند است یکبار بیشتر به تدوین و تصویب و رونمایی از اسناد راهبردی در این زمینه آن هم فقط نزد نهاد ناظر عالی نپردازید. (چون خیلی لوث شده و از حالت نمادین به نمایشی نزول پیدا کرده.)

اما در مورد آیین‌نامه و راهنمای کاربردی، دریغ نکنید چون مسیر را به متولیان و مخاطبان آماده و تعریف شده نشان می‌دهد.

نیکان: پیاده سازی مدیریت دانش در سطح ملی در ایران بسیار سخت می باشد. همانطوری که اساتید محترم میدانند یکی از کارهای که در مدیریت دانش انجام می شود ذخیره سازی و باز نشر دانش است متاسفانه در کشور پایگاهی جامع وجود ندارد که تمامی مقالات فارسی در آن ذخیره و یا امکان جستجو در کلیه پایگاههای دانشی فارسی زبان را داشته باشد(همانند اسکولار).

شاید اساتید بزرگوار از طریق دانشگاه ها و وزارت علوم بتوانند این امکان را به وجود بیاورند که باعث شود محققان از دانش تولید شده به زبان فارسی استفاده کنند و چرخ را دوباره تولید نکنند. اضافه میکنم که نبود یک نظام ملی و جامع مدیریت دانش در کشور عزیزمان، در یک مصداق جزیی اما قابل درنگ، موجب شده نسلهای در آستانه خروج از خدمت دولت، بازنشسته شوند اما چون اقدامی برای جانشینی آنها نشده، کشور ناگزیر از به کارگیری مجدد آنان شود؛ که تبعات منفی هم برای عدم تزریق نیروی انسانی جوان و هم به دلیل ریسک خلل در امور اجرایی سازمانها در صورت ترک یکباره این قشر دارد. اولویت یکی دوتا نیست که...

ایمان: بنظرم کلا تا وقتی ما دنباله رو افکار و نظریات و روشهای غرب و شرق برویم و هر ابداع جدید یا بقولی هر حرفی را با فرهنگ غلطی که داریم در این گونه موارد ، طرف را فورا نفی کنیم بابت ابداعش ، بخاطر فلان نظریه ی متداول در شرق یا غرب ، اولا که خلافه اصول اولیه مدیریت دانش عمل کرده ایم ، ثانیا مبانی دینمان را کنار گذاشته ایم ، ثالثا به دنبال نظام سرمایه داری حرکت کرده ایم و رابعا نمیتوان نظام هایی برقرار کرد که ارزش گذاری واقعی و عادلانه را مبنای دستمزد قرار بدهد مثلا خیلی ها مشکلات فرهنگی و ترافیکی و تلفات حملات جبهه نرم دشمن در شهر تهران.رو ناشی از بزرگ شدن تهران میدانند .. ولی نظر من این است تهران هنوز به اندازه کافی بزرگ نشده است!





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :



نظرات دوستان:

مهرشاد صمدی: دستگاه های اجرایی مطابق قانون محاسبات کشور مسئولیت مجری طرح را بر عهده دارند. هر کدام از وظایف پنج گانه تشخیص، ایجاد تعهد، تسجیل، حواله کرد، نظارت دارای مصادیق دانشی و درس آموخته هایی در دستگاههای اجرایی است. به عنوان مثال در خصوص نظارت :

1. وجوه تمایز نظارت عالی و مقیم چیست؟ پیوست بخشنامه حق الزحمه نظارت می تواند حسب تجربیات حاصل در دستگاه های اجرایی بازنگری شود

2. نظارت در چه حالاتی امانی صورت گیرد و در چه حالاتی پیمانی و با واگذاری به مهندسین مشاور و...

پس در مورد اشاره شده می توان جمع بندی کرد "ثبت نظام مند تجربیات حاصل از پروژه ها و طرح ها شاید همان‌قدر اهمیت دارد که رعایت مفاد شرایط عمومی پیمان یا آیین نامه ها و مقررات مشابه حائز اهمیت است "

در حال حاضر مدیریت دانش به اشتباه محدود به ثبت داده ها و اطلاعات مربوط به پروژه ها مطابق نظام مستندسازی طرح ها شده است در حالیکه شاید منظور تدوین کنندگان سند نظام فنی اجرایی کشور (مصوب سال 1385) از مدیریت دانش، چیزی فراتر از اینها بوده است.

دکتر سعید قربانی: اول بررسی میكنم منطورش از مدیریت دانش چیه؟ با فهم رایج علمی همسو هست یا فهم شخصیشه

بعد هدفش رو جویا میشم(یعنی حركت در فاز صفر فعلا)

اگه قرار باشه اینكار حاكمیتی صورت بگیره اضافه بر موارد پیش باید ساختار سیاستگذاری دولت درك و تبیین بشه

نودها یا مراكز موثر در تصمیم گیری تبیین شوند

باید بفهمیم كه حاكمیت كدوم مشكل را میخواد با استقرار متمركز مدیریت دانش برطرف كنه

ایا بدیلهای دیگری برای رفع اون مشكل وجود نداره

مهمترین مساله كلیدی اینجا تمركزگرایی هست كه تا تكلیفش مشخص نشه پیشنهادی كارساز نخواهد بود.

سه مساله مهم قابل تامل:

١. تبیین رویكرد سیاستگذاری كشور ایا از بالا به پایین است یا بالعكس ،در كشورهای توسعه یافته از پایین به بالا و كشورهای بلوك شرق بالعكس

٢. تعیین جایگاه مدیریت دانش در ساختار سیاستگذاری كشور

٣. تعیین دقیق اینكه مدیریت دانش با كدامیك از ابعاد سیاستگذاری مرتبط است: سیاستگذاری عمومی یا سیاستگذاری علم و فناوری و بدیلهای دیگر ان

ایا برنامه ریزی دولت در این راستا نیاز به اقدامات پیچیده و سطح بالا دارد یا میتوان با چند اقدام ساده ولی هدفمند و سنجیدع بع اهداف طرح رسید.

ذكر یك تجربه مشابه جهانی:

حدود دهه ٧٠ بود كه در جریان شكل گیری نظام ملی نواوری تقابل دو دیدگاه بین اروپاییها و امریكایبها در تجمیع سرریز دانشی دنیا شكل گرفت:

یك گروه كه نهادگراها به رهبری نلسون در انگلیس و موسسه پرست وابسته به دانشگاه ساسكس بودن كه اعتقاد به گسترش ژورنالها و پایگاه دانش مكتوب داشتند كه موفق هم شدن و اساس ژورنالهای بین المللی را بنیان نهادند

گروه دیگر كه فریمن در راس انها بود كه قایل به همكاریهای نهادی و فرابنگاهی بودند.


اینها فقط بازی با الفاظه: دانش بنیان، فرهنگ بنیان، هنربنیان. دلیلش اینه كه خروجی و اثرگذاری ملموسی در جامعه ندارند.

ما شدیدا تئوری زده ایم به عكس جامعه امریكا كه كاملا پراگماتیك یا عملگراست. شما از هر امریكایی بخواهید نام یك فرد تاثیرگذار علمی را بگوید بیشتر افراد ادیسون را نام میبرند نه تنیسون و الیوت را. اما همین سوال را اگر در جامعه ما بپرسید نامهایی مثل حافظ و خیام را بیشتر از حسابی و هشترودی خواهید شنید. البته این بد نیست بلكه نشان از تفكر معناگرای حاكم بر ذهن و ضمیر مردم ما دارد كه كه مبنای تصمیمات مدیران جامعه ما این روحیه است. به همین دلیل ما پا را فراتر از انتزاعیات و مفاعیم عقلی نمی نهیم و دلخوش به منابع غنی فرهنگی و اعتقادی خود میشویم كه خیلی هم خوب است ولی تمام مطلب نیست.

دکتر زاهدی: نظر به اینکه ماهیت سازمان ها متفاوت می باشد، از این رو ماهیت مدیریت دانش آنها نیز متفاوت خواهد بود. لذا مناسب است نوع دستگاه اجرایی و ماهیت آن مشخص شود. ادامه مطلب اینکه مدیریت مشارکت دانشی در حد کلان می تواند مطرح باشد. و بهتر است واکاوی مناسبی از سوال صورت پذیرد تا بتوان روند مطلوبی را برایش در نظر گرفت. باید لایه ها پیاده سازی مدیریت دانش مطرح بشه. چه بسیار سازمان هایی هستند که فرهنگ مدیریت دانش در آناه نهادینه نشده است. کانون فکری سازمان ها نیز یکی از مسایلی است که به عنوان یک چالش مطرح است . بنظر می رسد اجماع این گروه کانونی در تصمیمات کلان و ..... با مشکلات زیادی مواجه باشد.

یکی از گام هایی که می تواند انگیزش و به تبع آن سنگ بنای مدیریت دانش در دستگاه های اجرایی بشود. بهره گیری از نظام مالکیت فکری افراد دانشی است. بدون شک در یک نظام مدیریت دانش ملی که آقای دکتر اخوان در مدلشان بیان داشته اند، توجه به سرمایه فکری نه منابع انسانی یک محور اصلی است. توسعه پایدار و مداوم فرهنگ انگیزاننده در کنار بهبود چرخه دانش می تواند موتور محرکی در جهت کار بردی سازی دانش بوده و گامی مهم در محور اقتصاد مقاومتی که از اهداف سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور باشد.

محمد ذولفقاری: اولین کار اینه که کمیته ای از افراد علاقه مند و آگاه در حوزه مدیریت دانش تشکیل شده و نقاط بهبود در سازمان رو بررسی کنه . مثلا سازمانی به این کلانی نمی تونه در این خصوص کاری نکرده باشه لذا باید اول برنامه ریزی صورت بگیره

ساناز ایمانی:   1- پیاده سازی فرآیند اشتراك و اكتساب دانش در میان كاركنان به صورت موازی

٢- ایجاد پایگاه دانشی در سازمان

٣- ملزم كردن كاركنان به استفاده از دروس آموخته و ایجاد انگیزه در استفاده از آن

٤-هدف سازمان از اجرای مدیریت دانش چیست؟!

نجاتی:  بسیاری از دستگاههای اجرایی در سطح ملی و استانی نظام مدیریت دانش را اجرا نکرده اند اما عملا بصورت ناخودآگاه و غیر رسمی اجرا میکنند اما نیاز به ساماندهی دارد شاید پیشنهادات این گروه بتواند راهگشا باشد انشالله درمباحث بعدی مواردی را ارائه خواهم کرد.

برای اجرا واستقرار نظام مدیریت دانش در دستگاههایی اجرایی نیاز به زیرساخت های قوی قانونی و نیز نظام ارزشیابی و نظام انگیزشی دارد در دستگاههای اجرایی هم اکنون نیاز و احساس بکارگیری مدیریت دانش وجود ندارد و یا بسیار کم است لذا نیاز به ابزارهای انگیزشی است ابزارهای انگیزشی معمولا ریشه در نیازها دارد و برای سازمان مدیران و کارکنان انگیزه ها تفاوت دارد اما میتواند هم راستا باشد لذا در استقرار نظام مدیریت دانش باید به آن توجه شود و زیرساخت های آن ایجاد گردد.

حمید سلامت: به نظر میرسه قبل از انجام هر عملی میبایست بستر این پایگاه دانش در سطح كلان ایجاد شود، یعنی به جای بحث در باره هر كدام از سازمانها و ارگانها به صورت مجزا میبایست بستری مشترك و متمركز برای نگهداری ، انالیز و تولید دانش در سطح كل كشور ایجاد كرد، منظورم از بستر دقیقا تكنولوژی می باشد. بنا بر تجربه من اگه دستوری برای ایجاد شبكه دانش در سازمانها به صورت كلی صادر بشه در آن صورت ما با تعداد زیاد شبكه های دانش كه به صورت جزیره ای كار خواهند كرد مواجه خواهیم شد كه در بهترین حالت پیاده سازی صرفا برای سازمان مورد نظر كارایی خواهد داشت نه به صورت كلان و برای كل كشور. بنابر این پیش نهاد من مطالعه و توسعه بستر كشوری و استاندارد ، و بومی سازی یك شبكه ملی دانش در گام صفر خواهد بود .

در مرحله بعدی اضافه شدن هر كدام از سازمانها و ار گانها به این شبكه به عنوان نقاط و نودهای این شبكه و راه اندازی شبكه دانش هر سازمان مطابق استاندارد تولید شده در گام اول

لازم به ذكر است این روش نسبتا زمان بر خواهد بود و نیاز به حمایت كامل مدیران بالادستی در كل طول مدت مطالعه ، طراحی ، پیاده سازی و بهره وری خواهد داشت.

برای هرچه كار امد تر شدن این پروتكل ها موارد زیر پیشنهاد میشود :

١. همسو سازی دید گاه مدیران ارشد در باره اهداف مدیریت دانش

٢. ایجاد اولویت یكسان برای این موضوع بین مدیران ارشد

٣. ایجاد گروه های دانش كار در هر سازمان

٤. استفاده از نخبگان برای ایجاد پرتكل

٥. بر گزاری جلسات متناوب برای همخوانی پرتكل و ایجاد نگرش یكسان دو گروه های دانش كار

٦. مطالعه در راستای ایجاد بستر متمركز با حضور كارشناسان تمام ارگانها برای بررسی نقاط ضعف و قوت هر سازمان

٧. اصلاح پروتكل برای بالا بردن امكان پیاده سازی در تمام سازمانهای مورد مطالعه

٨. ارایه مسند دوم تحت عنوان مسیر راه پیاده سازی و اجرای شبكه دانش در هر سازمان در چند نسخه مطابق با بلوغ سازمانی های متفاوت

٩. ارائه روشهای استاندارد و بومی سازی شده برای تشخیص بلوغ سازمان در حوزه مدیریت دانش

١٠ . ارایه مقیاس های اندازه گیری یكپارچه برای محاسبه و اندازی گیری پیشرفت هر سازمان به صورت مجزا و كل طرح به صورت جامع

١١. ارائه راه كار ها و روال های بازبینی و اصلاح مسیر كار متناسب با مقیاسها و مسیر راه به صورت جزئی و كلان

١٢. ایجاد راه كار های تشویقی برای تضمین حفظ سرعت كار

١٣. بر كزاری دوره های اموزشی و توجیحی در تمام سطوح دولت

شهروز موثقی: یکی از رسالت های مهم سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور قبل از برچیده شدن ،آموزش مستمر کارکنان دولت بود ، که بعد از ان به دفتر اموزش و پژوهش وزارت کشور سپرده شد، متاسفانه دراین چند سال روند کسب دانش ، انتقال ، ذخیره ، و از همه مهمتر حذف دانش به صورت خیلی ضعیف اجرا شده ، بطوری که بیشتر کارمندان دولت فقط برای محاسبه ساعت اموزشی شرکت می کنن ، جالب بدانید بیشتر عناوین و سرفصل ها در بعضی از حوزه ها منسوخ شده اما بازنگری بسیار ضعیف انجام شده ، مخصوصا در حوزه ای تی پیشنهاد می شود برای بهبود مدیریت دانش در سازمانها موارد ذیل اجرا شود :

۱- معاونت اموزش دستگاههای دولتی ( دفتر اموزش و پژوهش ) به سازمان مدیریت برگردد.

۲- بازنگری عناوین و سرفصلها زیر نظر افراد متخصص و خبره در حوزه های مختلف

۳- شناسایی شکاف های دانشی در حوزه و خلق دانش در ان حوزه

۴- باتوجه به زمانهای اندک کارمندان برای فراگیری ، بهتر است ، بیشتر اموزشهای تئوری بصورت اموزشهای مجازی ارائه شود ،

۵- ایجاد زمان بازنگری برای دروس مختلف

۶- ایجاد بانک تخصصی از اساتید ، و خبرگان در حوزه های تخصصی

۷-ایجاد سامانه یکپارچه اموزش کارکنان دولت بر اساس جایگاه شغلی و روند پیشرفت اموزشی کارکنان

8- ایجاد پست سازمانی بر اساس تخصص و تحصیلات ، که این مورد هست اما خیلی ضعیف اجرا میشود

9- ایجاد نظارت دقیق اموزشی ، ...

دکتر صدیق رضاییان: متشکر از طرح سوال که به واقع در کشور بسیار بکر و دست نخورده است. خاطرم هست یکسال پیش به جلسه ای در معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری با همین موضوع دعوت شدم کلیه اساتید مطرح و نامبر وان مدیریت دانش در جلسه حضور داشتند دکتر الوانی،دکتر افرازه، دکتر حمیدی زاده و ده ها استاد برجسته دیگر

اما برداشت اینجانب با توجه به مطالعاتی که در این حوزه داشتم و صحبتهایی که در جلسه مطرح شد، این بود که کسی به اندازه اقای اخوان روی این موضوع در کشور کار نکرده اند، با رجوع به مقالات ایشان میتوان دید کلی خوبی نسبت به موضوع پیدا کرد

اما چند مساله ای که در جلسه مطرح شد ناظر بر شبکه های علمی مانند ایرانداک و... بود

در جلسه سوالی از اعضای محترم پرسش نمودم و آن پرسش را از طراح سوال این مبحث نیز مبپرسم و آن آنکه مدیریت دانش ابزاریست برای اهداف بزرگتر، اول هدف مجموعه دستگاه اجرایی مشخص شود تا بتوان راه حلی جامع با کمک ابزار مدیریت دانش ارایه نمود

مدیریت دانش ملی، بخشی، صنعتی و... هدف دقیقا کدام است؟

سازمان ملل مدل توسعه هزاره سوم خود را نظام نواوری انتخاب نموده که کارکردهای اصلی آن دقیقا کارکردهای مدیریت دانش یعنی خلق، انتشار و بکارگیری دانش است.

تعاریف رایج در کشور در حوزه دانش پوزیتیویستی و پوپری است و همه چیز به مکانیزم بازار واگذار شده وضعیتی بدتر از یک کشور لیبرال!

ما از تعریفی مطابق با جهان بینی اسلامی از دانش آغاز نمودیم

دانشی که تنها به ثروت و قدرت محدود نشود و به کماگرایی و تعالی بخشی انسان منجر گردد!

قطعا یادگیری سیاستی در این امر کمک کننده خواهد بود..

با تغییر تعریف دانش از حالت پوزیتویستی و مکانیکی در شورایعالی، هم اکنون شاهد حمایت معاونت علم و فناوری ریاست جمهوریه از شرکتهای هنر بنیان و فرهنگ بنیان هستیم و پایگاه دانشی که مد نظر فریمن بود تا حد زیادی با جهان بینی کامل اسلامی گسترش یافت...

دانش در دیدگاه جوادی املی که مبتنی بر جهانبینی اسلامی:

معرفت و دانش حصولی یعنی حس و ادله تجربی، عقل و براهین عقلی، نقل و شواهد روایی متکی به عقل و در شناخت حضوری نیز کشف و شهود

منظور از نگاه پوپری اینست که از عقلانیت بنیادین برگرفته نشده

در اولین فرصت به نظام ملی نوآوری به عنوان چارچوب مطرح و پرکاربرد در سطح سیاستگذاری مدیریت دانش ملی می پردازم

نکته موج استارت اپها و عدم وجود شتابدهنده ها به میزان کافی در چرخه مدیریت دانش ملی نکته صحیحی است

پالیسی میکسها گاها پارادکس دارند و همچنین متناسب با بافتار ایران طراحی نشده اند که این خود اختلال در چرخه مدیریت دانش ملی ایفا می نمایدایجاد می نماید.

چند سال گذشته مقاله لاتینی تدوین نمودم که در آن مروری بر ادبیات جهانی مدیریت دانش در اشل ملی را بررسی نمودم پس از مطالعات عمیقتر به این نتیجه رسیدم که ادبیات رایج مدیریت دانش در سطح ماکرو بکار نمیرود و ادبیات سیاستگذاری و نظام نوآوری جایگزین این مفهوم گردیده که حدود پنج سال به لحاظ نظری و عملی این موضوع را دنبال نمودم که به دلیل کمبود وقت شاید نتوانم خیلی در مباحث شرکت نمایم اما در حد بضاعت تلاش میکنم تجارب را در اختیار دوستان قرار دهم فکر میکنم تماشای دلفی پنل پنج هم اندیشی ملی در صنعت اسباب بازی، بازی رایانه ای، مد و لباس، نشر و نوشت افزار که در کارگروه نظام نواوری شورایعالی انقلاب فرهنگی تشکیل دادیم، دید کلی خوبی نسبت به موضوع در ذهن عزیزان ایجاد نماید.

در ادبیات سیاستگذاری اعتقاد بر این است که دانش در دست یک نفر یا گروهی از افراد نیست، بلکه دانش بین شبکه ذینفعان توزیع شده است لذا براساس یک چارچوب کامل مثل نظام نواوری کلیه بازیگران و ذینفعان شناسایی میشوند

در جلسات دلفی از آنها خواستیم تا هریک کارکرد خود را بر اساس پرسشنامه هایی که از پیش تعریف شده بود مشخص نمایید... براین اساس حلقه های مفقوده نیزشناسایی گردیدند..

عمده حلقه مفقوده ما در نهادهای میانجی مانند کریدورهای تجاری سازی دانش و... بود.

شهاب شیدایی: به نظرم برای ارائه راهکار برای تقویت نظام مدیریت دانش در سطح کشور که به خوبی در سیاست های نظام اداری کشور هم تببین شده ابتدا باید متناسب با اهداف و استراتژی و وضعیت موجود هر یک از مجموعه ها راهکار و ابزاری مناسب را به کار گرفت در واقع چیزی که به عنوان یک خلا و یا آسیب در این زمینه احساس میشود نبود وحدت رویه و انسجام در پیاده سازی نظام جامع و هدفمند است. در سیاست ها به خوبی اشاره شده به نظرم متولی پیگیری و تبدیل سیاست ها به راهبرد و برنامه و حتی قوانین بخشنامه های الزام آور باید مشخص بشه

ماکس پلانک بعد از دریافت جایزه ی نوبل فیزیک در سال1918، به تور دور آلمان رفت. هر جا دعوت میشد، همان سخنرانی اش را درباره ی مکانیک جدید کوانتوم ایراد می کرد. بعد از مدتی شوفر پلانک سخنرانی او را از حفظ شده بود و یک روز به او گفت: "پروفسور پلانک، این که هر ورز باید یک سخنرانی ارائه بدهی حتما خسته کننده است. نظرت چیست در مونیخ من سخنرانی کنم؟ تو می توانی ردیف جلو بنشینی و کلاه شوفری مرا بپوشی. این کار برای هر دوی ما تنوع هست." پلانک از این ایده خوشش آمد. بنابراین، آن روز عصر راننده سخنرانی طولانی یی راجع به مکانیک کوانتوم در برابر حضاری شناخته شده ارائه داد. در ادامه، یک استاد فیزیک بلند شد و سوالی کرد. راننده خودش را عقب کشید و گفت:" هرگز فکر نمیکردم کسی در شهر مدرنی مثل مونیخ چنین سوال ساده ای بپرسد! شوفر من جوابش را می دهد!" به عقیده یکی از بهترین سرمایه گذاران جهان، دو نوع دانش وجود دارد. اول، دانش واقعی. آن را در افرادی می بینیم که زمان وتلاش فراوانی برای فهم یک موضوع صرف کرده اند. نوع دوم، دانش شوفر نامیده می شود، دانش افرادی که یاد گرفته اند وانمود کنند بلدند.

کارشناسان واقعی واقف اند به مرزهای آن چه می دانند و آن چه نمی دانند. اگر احساس کنند خارج از دایره توانایی شان قرار دارد. به سادگی سکوت میکنند یا می گویند:" من نمی دانم" این جمله را هم بدون عذر خواهی و حتی با افتخار بیان می کنند. از کسانی که دانش شوفری دارند هر جمله ای خواهیم شنید غیر از این.

برگرفته از کتاب "هنر شفاف اندیشیدن" اثر رولف دوبلی.

مرتضی: قبل از هرچیز در سطح ملی باید مشخص شود که منظور از دانش کدامیک از موارد ذیل است چرا که ابزارها و روشهای هرکدام با یکدیگر تفاوت جدی دارند:

نوناکا در کنفرانس apo 2007 به نقل از ارسطو سه نوع دانش مطرح می کند 1_ دانش علمی که وابسته به زمینه نداشته و به اصطلاح جهانی است 2_ دانش حرفه ها و مهارتها که به زمینه ها وابسته است و 3_ خرد و بصیرت عملی که به شدت شخصی بوده و به زمینه وابسته است حتی به ارزش ها و اعتقادات

به نظر من مدیریت دانش در سطح ملی می تواند از مدل isi استفاده کند چرا که بطوری سیاستگذاری کردند که دانش را از سراسر جهان بدون هزینه ازآن خود کنند و حتی دیگر لازم نیست بسیاری از نخبگان کشور های دیگر را به کشور خودشان ببرند به جرات می توان گفت مدل فرار مغزها الان دارد اتفاق می افتد چرا که در گذشته بیشتر فرار افراد بود تا فرار مغزها که قطعا برای کشور هآی مبدا هزینه های بسیار بیشتری داشت به هر حال باید ابتدا مشخص شود که کدام دانش قرار است در سطح ملی مدیریت شود و سپس به تعیین نوع مناسب آن پرداخت

الناز رفیعی پور: فکر میکنم اولین مرحله همین درنظر گرفتن مدیریت دانش در بندهای برنامه های توسعه کشوری هست. سازمان ها با الگوگیری عملی از این برنامه ها شروع به درنظر گرفتن مدیریت دانش به عنوان برنامه های آتی سازمانی خود می کنند.

 شاید اولین گام در سطح ملی شروع از سطوح پایین باشد. مثلا شروع از آموزش در مدارس و نهادینه سازی آن در افراد بهترین قدم برای پیاده سازی کارامد هرچیزی در آینده. والبته به موازات آن شروع از سطوح بالا که شاید خیلی هم تاثیرگذار نباشد اما نمیتوان آن راهم نادیده گرفت.

مجید زید آبادی: در سیاست های ابلاغی برنامه ششم توسعه توسط مقام معظم رهبری، در یکی از بندها اشاره تا حدی صریح به مدیریت دانش شده است. البته بدون آوردن اسم مدیریت دانش









نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


با توجه به نظرات دوستان جمع بندی نهایی توسط جناب آقای شهروز موثقی به شرح ذیل انجام پذیرفت:



در دنیای مجازی استفاده از تکنولوژی های مختلف بیشتر فعالیتهای روزمره رو تحت شعاع قرار داده ، این امر سبب شده است که جوامع انسانی در همه ابعاد خود دچار چالشهای جدیدی شود که چاره‌ای جز پشت سر گذاردن آنها به بهترین وجه باقی نگذاشته است؛ چراکه نمی‌توان جلوی رشد روزافزون قابلیتهای خیره کننده این دنیای مجازی و گرایش افراد جامعه جهانی به استفاده از آنها ، در جهت تسهیل زندگی را سد نمود

مجموعه این شرایط یک تحول جدی را به دنبال داشته است که همان «ارزشمند شدن اطلاعات و دانش» یا به تعبیر دیگر «تبدیل ارزش‌های مادی به ارزش‌های اطلاعاتی و دانشی» است که روز به روز با شتاب بیشتر انجام می شود، بدیهی است که هر چقدر ارزش‌های مادی به فضای سایبری منتقل می شود و تجمع آن در این فضا بیشتر می شود، تمایل مجرمان نیز به این سمت بیشتر می شود و نتیجه آن افزایش روز افزون آمار جرایم رایانه ای است. چراکه هرگاه آماج جرم از یک فضا به فضای دیگر جابه جا شود، جرم هم به تبع آن به فضای جدید منتقل می‌شود و چه بسا در آینده ای نه چندان دور، آمار جرایم رایانه‌ای از آمار جرایم سنتی پیشی بگیرد

بنابراین همانگونه که در جامعه واقعی برای تأمین نظم و امنیت آن نیاز به دانش و آگاهی از این جرایم برای پیشگیری ؛ شناسایی ومقابله و همچنین قانون داریم در جامعه مجازی نیز آنچه برای تأمین نظم و امنیت بدان نیازمندیم، دانش در این زمینه می باشد

مخاطبین در این حوزه از نظر کلی

،1- افرادی که بصورت مستقیم و غیر مستقیم تحت تاثیر قرارگرفته اند ، 2-ضابطین قضایی(مانند پلیس و... )3- قضات ، وکلا ، مجرمین ،

 از دید هر کدوم میشه راجب مدیریت دانش به صورت خاص صحبت کرد

علم فارنزیک :در کشف جرایم سایبری ، علم فارنزیک دیجیتال پدید امد ، در این دانش با استفاده از متدولوژی های مختلف برای حفظ و نکهداری ، شناسایی ، بازگردانی و مستندسازی داده های الکترونیکی و کامپیوتری است ، مدیریت دانش در این خصوص می تواند کمک شایانی در تولید و انتقال ، .... این دانش نقش بسزای داشته باشد

امروزه پلیس با استفاده از فناوری های نوین می تواند نقش موثری در پیشگیری و کشف جرایم وسایبری داشته باشد. از طرفی مدیریت دانش ارتباط مستقیمی با امور پلیسی دارد

مواردی که میتوان انجام داد:

1- که چطور میتونیم دانش نهفته مجرمین در این نوع جرایم رابه دانش اشکار تبدیل کرد ، 2-چگونه روشهای جدید مورد استفاده این افراد را مستند نمود ،3- چه روشهای رو می توان پیشنهاد داد تا مجرم دانش خود و تکنیکهای ابداعی را منتقل نماید

مدیریت دانش میتواند نقش مهمی در اگاه سازی اقشار مردم با زبان ساده ایفا نماید.

بعضی از کاربرد های مدیریت دانش

۱، بزرگترین نقش مدیریت دانش میتونه اطلاع‌رسانی و ترویج فرهنگ کاربرد درست و قانونی فناوری اطلاعات باشه.

در مورد یک اطلاع رسانی و ترویج فرهنگ کاربرد یکی از موارد مهمی است که نقش مدیریت دانش میتونه پر رنگ باشه

مثال : تصور کنید در همین گروه تقریبا ۹۹ درصد گوشی هوشمند استفاده می کنن ، با برنامه های مختلف ، و بیشترین استفاده از برنامه های شبکه های اجتماعی هست مانند همین تلگرام و... ، اما ایا اصول امنیتی و دراین حوزه می دانیم ، ایا از ترفند های مختلف تحت کنترل قرار گرفتن کوشی و یا اپلیکشن اگاهی داریم ، ایا اصول اولیه امنیت گوشی رو می دانیم

وقتی دانش و فرهنگ استفاده از موبایل و نداشته باشیم به محض اینکه هر مشکلی و حتی یک کار ساده ( اضافه کردن اپلکیشن به دستکاه) به موبایل فروشی مراجعه و سیستم خود را در اختیار افراد غیر می دهیم ، پرونده های زیادی از سواستفاده از عکس ها فیلم ها و .. در دادگستری از تخلفات این حوزه موجود هست که عکس و فیلم های خصوصی به دستکاه های دیگر منتقل می شد ،

اصول رفتار و عملکرد ، بستر فرهنگی ، موج هجوم اطلاع رسانی درست و نادرست ، و اینکه با توجه به سرعت زیاد این موج چگونه می توانیم از مدیریت دانش استفاده کنیم تا بستر فرهنگی مناسبی برای پیشگیری از این نوع جرایم فراهم نمایم، وقتی بدانیم چطور پیشبینی کنیم تا براساس ان برنامه ریزی نمایم ، پی به ان می بریم که با چه سرعتی باید خود را بروز نماییم تا دانش ما در این زمینه برای پیشگیری و مبارز مفید واقع بشه...

حال اگر مدیریت دانش از زمان تبلیغات ، فروش ، ارتباط با مشتری ، و حتی استفاده از دانش مشتری برای موثر واقع شدن در پیشگیری از جرم به درستی بکار کرفته شود نقش مهمی می تواند داشته باشد

مدیریت دانش هدفمند در خصوص اطلاع رسانی درست و مفید می تواند کمک شایانی در این حوزه داشته باشد ، اما همین مدیریت دانش اگر در جهت عکس عمل کند می تواند خیلی خطرناک باشد ، پس بحث درستی اطلاعات و انتقال و منبع .... باید به درستی مدیریت بشه

۲، مهمترین نقش میتونه پیشگیری از وقوع جرم و خسارات مادی و معنوی به جامعه باشه

در این مورد پیشگیری از وقوع جرم ، مدتی هست که از رسانه ها و همچنین شبکه های اجتماعی راجب کلاهبرداری از کارت عابربانک هشدار می دهند ، در پرونده ای ، فرد مورد کلاهبرداری از همه این هشدارها اگاه بود اما باز در اون لحظه نتوانسته بود کنترل ذهن خودرا داشته باشه و رمز دوم کارت رو حهت انتقال اعلام کرده ، با اینکه سریعا متوجه شده اما کلی از مبالغ کارت به سرقت رفته بود ،

همیشه تکنیک فنی نیست که باعث یک جرم سایبری می شود بلکه از طریق مهندسی اجتماعی می تواند بر روی فرد قربانی عملیات روانی انجام دهد که هم تخلیه اطلاعاتی بشود هم خود فرد در انجام کلاهبرداری قرار گیرد ، مدیریت دانش می تونه نقش مهمی در این خصوص داشته باشد ...

۳، رایجترین نقش هم میتونه کمک به پلیس برای مبارزه با این جرایم باشه

دراین مورد می تواند به موارد ذیل اشاره نمود:

الف ) دانش فارنزیک دیجیتال ، بروز نگهداشتن و همچنین طراحی و تولید ابزارهای تشخیص جرم

ب) یکی از کارهای که پلیس انجام می دهد در این جرایم ، گرداوری ادله الکترونیکی هست جهت ارائه به دستگاه قضا ، حال مدیریت دانش میتونه نقش بسازی در این حوزه باشه ، ادله ای که به وسیله ان بتوان جرم را ثابت کرد ، تکنیک ها و روشها برای درستی اعتبار این ادله بکار گرفته می شود ، تمامی اینها به وسیله مدیریت دانش می تواند در تولید ، انتقال ، ذخیره سازی ، حذف دانش ، ... کمک شایانی انجام دهد

ج) یکی از مواردی که قبل هم به ان اشاره شد استفاده از دانش و خلاقیت مجرمین برای تولید دانش جدید در این حوزه می باشد ، اگر در این موارد برای مجرم ، تخفیفاتی در نظر گرفته شود یا با علوم رفتاری بتوانیم دانش نهفته مجرم رو به دانش صریح تبدیل کنیم عملا در پیشبرد اهداف مدیریت دانش در این حوزه کمک زیادی انجام داده ایم .

، اما یک نکته مهم ، این است که منبع اطلاع رسانی کجاست ، در گروه های مختلف پیامی مبنی بر هک تلگرام مطرح شد و عملیاتی که شما باید انجام بدید ، یا مثلا به پیام زیر توجه کنید

...در روزهای اخیر شاهد اشتراک‌گذاری ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی هستیم که در آن فردی ادعا می‌کند که در باتری برخی از مدل‌های گوشی سامسونگ ورقه‌ای شبیه به سیم کارت وجود دارد که عکس‌ها و فیلم‌های خصوصی شما و اطلاعات داخل گوشی را به اینترنت انتقال می‌دهد. در ادامه فرد مدعی می‌شود که برای جلوگیری از این مسئله ورقه مذبور را باید از روی باتری جدا کرد و این عمل هیچ آسیبی به گوشی نخواهد زد...

این شایعه نمونه‌ی کپی شده از شایعه‌ی خارجی آن است که بدون تحقیق و جویا شدن نظر متخصص به اشتراک گذاشته شده است

اما اصل ماجرا چیست؟ این تراشه هیچ ارتباطی با ارسال اطلاعات نداشته و در حقیقت آنتن «ان اف سی Near field communication» به اختصار NFC به معنای ارتباط در حوزه نزدیک است که در آن «جفت Pair» شدن دو دستگاه از طریق در کنار هم قرار گرفتن دو آنتن‌ ممکن می‌شود. این فناوری ارتباطی معمولا در پشت گوشی‌ها تعبیه می‌شود و دلیل وجود آن تنها در برخی از باتری‌ها این است که گوشی‌های دیگر به طور کلی فاقد این فناوری هستند.

لازم به ذکر است که جدا کردن این آنتن قابلیت NFC گوشی شما را از بین خواهد برد. نکته‌ی دیگری که هنگام خرید باتری جدید برای گوشی باید مورد توجه قرار بگیرد این است که باتری جدید نیز مجهز به این فناوری باشد. معمولا در توضیحات روی باطری Near Field Communication باید ذکر شده باشد.

این پیام یک نوع انتقال دانش درست به کاربران می باشد ، در واقع ضد انتقال دانش نادرست عمل کرده ، با ذکر منبع و تحقیقات ، پس تحقیق و در این حوزه در رابطه با اگر و انگاه و ... باید به درستی مدیریت بشود و مخاطب در تلاش برای صحت درستی دانش منتقل شده براید ، نه اینکه همون رو به دیگری منتقل نماید

۳-۴، جلوگیری از قطع تداوم نسلهای نیروی انسانی با تشکیل زنجیره‌های زمانی پویا از نسلهای مختلف در کنار هم.

4- در حوزه پیشگیری برنامه های زیادی در بسیاری از کشورها انجام شده از جمله انتقال دانش مناسب به دانش آموزان در مدارس و... در واقع با انتقال دانش مناسب می توان به افراد قبل از اینکه در دام جرم بیفتند آموزش داد. برای مثال دانشی مثل انواع هکر های کلاه سفید و کلاه سیاه و...اگر به موقع به افراد منتقل شود می تواند در پیشگیری از جرایم صورت گرفته توسط نوجوانان و... موثر باشد.

هکر های کلاه سفید مفید هستن برای جامعه ، این افراد برای بدست اوردن روشهای نفوذ و پیدا کردن حفره های امنیتی در محیط ازمایشگاهی تلاش میکنن ، و دانش خود را برای بالابردن امنیت بکار میبرند و همچنین نشر می دهند

از دوران کودکی یاد میگیریم که چه چیزهای بد و چه چیزهای خوب است ، اما این نوع جرایم در محیط خونه منتقل نمی شود و بیشتر نوجونان حالت کنجکاو و همچنین تحت تاثیر فیلم ها دست به اقدام مجرمانه در این حوزه می زنند بدون انکه بدانند این اقدام مجرمانه می باشد ، در حال حاضر پلیس فتا بخش های مختلف اموزشی رو برای اموزش پرورش ، و حتی دانشگاه ها در نظر گرفته که البته این کافی نیست

5-اشتراک دانش در میان کشورها میتواند بسیار کمک کننده باشد. ایجاد زیرساخت های لازم در کشور برای پیش بینی و کشف جرایم بر اساس دانش فارنزیک نیز یکی از مواردی است که باید به ان توجه شود. و اینکه با توجه به سرعت بسیار زیاد فضای مجازی بروز کردن دانش به موازات این سرعت ضروری خواهد بود.

مواردی که می تواند به پیاده سازی مدیریت دانش در پیشگیری و مبارزه کمک شایانی انجام دهد عبارتند از :

1- شناسایی حوزه های سایبری

2. بررسی دقیق هر حوزه از لحاظ دانش و تخصص

3. شناسایی دانشگران هر حوزه

4. طراحی درخت دانشی هر حوزه از منظر محصول یا خدمت ویا....

5.شناسایی گپ های دانشی و شکاف دانش

6. اسیب شناسی هر محصول یا حوزه

7. ایجاد بانک کاربران و شناسایی حوزه های انها

8 . ایجاد تالار گفتمان دانشی بر اساس موارد 5،6،7

تحلیل محتوا برای مدیریت دانش


استفاده از تکنیک تحلیل شبکه های اجتماعی در پیش بینی یا شناسایی پترن های رفتاری خطرناک می تواند مفید باشد، منظورم از شبکه اجتماعی لزوما شبکه های اجتماعی مثل فیس بوک و ... نیست، منظور مدلی از روابط اجتماعی گراف مانندی است که بین افراد مختلف در داده های موجود در سیستم های پلیس، قضایی و ... وجود دارد.

البته هر قدر اتصال بین داده های سایر سیستم های نرم افزاری اجتماعی، خدمات دولتی و ... وجود داشته باشد این تحلیل ها جواب های بهتری می دهند.

یکی از این الگو ها ساختن پروفایل رفتاری کاربر می باشد ، و اینکه رفتار کاربر در چه خوشه ای قرار می گیرد ، از این روش برای تبلیغات هدفمند نیز استفاده می شود ( تبلیغات شخصی سازی ) ، البته مخالفت های زیادی در باره نقض حریم خصوصی در این باره انجام می شود که اخرین بار توسط مدیرعامل اپل بصورت رسمی انجام شد

مدیریت دانش و ابزارهای مرتبط می توانند در شناسایی و كشف الگوهای پنهان در پس انبوه داده ها كمك فراوانی نمایند. اخیرا رئیس سازمان اطلاعاتی بریتانیا گفته است پیشرفت در حوزه فن‌آوری به تروریستها امکان می‌دهد تا خارج از نظارت نیروهای اطلاعاتی و امنیتی با یکدیگر "ارتباط" برقرار کنند و این موضوع بواسطه رمز‌گذاری پیام‌ها و اطلاعات است كه موقعیت دشواری بوجود آورده است.

در موقعیت جدید، به نظر می رسد ابزارهای مدیریت دانش از جمله استدلال مبتنی بر مورد CBR، مرور بعد از عملیات AAR، داده كاوی، سیستمهای خبره، درس آموخته ها و ... می توانند كمك شایانی نمایند.

فناوری NORA

می تواند كمك شایانی برای دستیابی به الگوهای پنهان روابط نماید

 (NORA)

فناوری جدید آنالیز داده به نام آگاهی از رابطه پنهان میتواند اطلاعاتی را در مورد افراد مختلف از چندین منبع مجزا مثلاً برنامه های کاربردی

استخدامی، رکوردهای تلفنی، فهرستهای مشتریان و فهرستهای درخواستی دریافت کرده و روابط درونی آنها را شناسایی نموده و ارتباطات پنهان بین آنها را مشخص کند. این روابط پنهان به شناسایی مجرمین یا تروریستها کمک میکند

، نمونه این الگو برداری رو در پست های قبلی اشاره کردم مانند پروفایل سازی رفتاری و ...

اما این الگو سازی با تغییر کردن نوع داده ها و نحوه ذخیره انها تغییر میکنه ، در حال حاضر big data مطرح می باشد که الگو سازی و داده کاوی بر روی این نوع داده دچار تغییرات کسترده ای شده . ...

Big Data

عبارت Big Data مدت‌ها است که برای اشاره به حجم‌های عظیمی از داده‌‌ها که توسط سازمان‌های بزرگی مانند گوگل یا ناسا ذخیره و تحلیل می‌شوند مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما به تازگی، این عبارت بیشتر برای اشاره به مجموعه‌های داده‌ای بزرگی استفاده می‌شود که به قدری بزرگ و حجیم هستند که با ابزارهای مدیریتی و پایگاه‌های داده سنتی و معمولی قابل مدیریت نیستند. مشکلات اصلی در کار با این نوع داده‌‌ها مربوط به برداشت و جمع‌آوری، ذخیره‌سازی، جست‌وجو، اشتراک‌گذاری، تحلیل و نمایش آن‌ها است

اما این مبحث، به این دلیل هر روز جذابیت و مقبولیت بیشتری پیدا می‌کند که با استفاده از تحلیل حجم‌های بیشتری از داده‌ها، می‌توان تحلیل‌های بهتر و پیشرفته‌تری را برای مقاصد مختلف، از جمله مقاصد تجاری، پزشکی‌ و جرایم سایبری وامنیتی، انجام داد و نتایج مناسب‌تری را دریافت‌کرد...پس ما همیشه داده ها را به شکل عادی نخواهیم داشت و باید مدیریت دانش با الگوریتم های خاص فناوری اطلاعات برای استخراج دانش از این نوع دادها به کار برده شود...

مطابق با تقسیم بندی صورت گرفته در کنوانسیون جرایم سایبر،

جرایم سایبری را میتوان به چهار دسته تقسیم نمود:

دسته نخست، جرایم علیه محرمانگی، تمامیت و دسترسپذیری سیستمها و داده های رایانه ای که این جرایم در مواد ٢ تا ٦ کنوانسیون مذکور ذکر شده اند که به ترتیب، دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، مختل کردن دادهها، سوء استفاده از دستگاهها را شامل میشود.

دسته دوم، جرایم مرتبط با ر ایانه : در مواد ٧ و ٨ کنواسیون جرایم سایبر به ترتیب به دو جرم جعل و کلاهبرداری مرتبط بارایانه اشاره گردیده است.

دسته سوم، جرایم مرتبط با محتوا : ماده ٩ کنوانسیون به جرایم مرتبط با هرزهنگاری کودکان اشاره کرده است که این جرایم جزو جرایم مرتبط با محتوای دادههای رایانه ای محسوب میگردند . البته در ماده ٣ پروتکل الحاقی به کنوانسیون جرایم سایبر در سا

٢٠٠٣ ، انشار محتوای نژادپرستانه و بیگانه ستیزانه به وسیله سیستمهای رایانه ای نیز جرم انگاری شده است که میتوان این جرم را جزء جرایم سایبری مرتبط با محتوا محسوب کرد .

دسته چهارم، جرایم مرتبط با نقض حق نشر و حقوق مرتبط : در ماده ١٠ کنوانسیون، به جرایم مربوط به نقض حقوق مالکیت فکری از جمله حق نشر اشاره گردیده است.

در ایران پس از چندین بار تغییر و تاخیر بالاخره در ۵ خرداد ۸۸ در ۵۶ ماده قوانین جرایم رایانه ای تصویب شد و به قانون مجازات اسلامی اضافه شد .

علت شناسی جرایم سایبری

در علت شناسی جرایم سایبری به عواملی چون علل فردی، علل اجتماعی، ضعف فرهنگی، شرایط نامساعد اقتصادی، خانواده های نابسامان اشاره کرد که ریشه در فرهنگ و ضعف و نقص فرهنگی دارد. به نظر می رسد با فرهنگ سازی در این حیطه و آموزش افراد در مورد نحوه چگونگی استفاده از محیط سایبر بتوان در کاهش این جرایم اثر گذار بود.

تهدیدات سایبری..

پرداختن به تهدیدات سایبری، چالش‌ کوچکی نیست. تهدیدات سایبری، همواره پلیس کشورها را ملزم ساخته تا رویکردهای جدیدی نسبت به مدیریت اطلاعات، سیستم‌های امنیت اطلاعات و مقابله با حملات اتخاذ کنند. پلیـس در راستای برخورد با این تهدیدات، باید همواره خود را مواجه با شبکه‌ی اطلاعاتی رقیب ببیند زیرا هیچ منطقه‌ای قابل کنترل و پشتیبانی نیست و پیشرفت‌های آتی در هوشمندی، برنامه‌ریزی و الزامات عملیاتی پلیـس را ملزم می‌سازد تا کنش و واکنش خود را در قبال سرعت ماشین تنظیم کند نه سرعت انسان.

در حال حاضر برای رصد کردن فضای سایبری حتما به ابزار های ویژه نیاز مندیم... به عنوان مثال در بعضی از کشور های پیشرفته فیلترینگ سایت های غیر اخلاقی فقط بر اساس نام یا ادرس انجام نمی شود در واقع براساس پردازش تصویر محتوای ان رصد و فیلتر می شود ... در ایران نیز در سطح پایین تر در تلاش هستن برای تولید این نوع ابزارها ...( فیلترینگ هوشمند)..

انواع دانشی را که پلیس در کار خود از آن استفاده می کنند می توان به پنج دسته تقسیم کرد:

1-دانش اجرایی: دانش مربوط به نحوه انجام تحقیقات، ادارات، خدمات، مکان ها، لباس های فرم، بودجه ها و آمارها

2-دانش نظارتی: دانش مربوط به اقدامات، رفتار، روش ها و قوانین

3-دانش حقوقی: دانش مربوط به حقوق و قوانین دادگاه

4-دانش عملی: دانش مربوط به مدارک جرم و حقوق مظنونین

5-دانش تحلیلی: دانش مربوط به رفتار تحقیق شامل سبک تفکر تحقیقی

تحلیل و فروش محتوا...

در این خصوص می توان به مطالعه موردی ChoicePoint اشاره كرد. امروزه تقاضا برای اطلاعات به قدری زیاد است که بنگاههای واسطه داده مانند ChoicePoint رونق بسیاری دارند.

این شرکت هر ثانیه به هزاران تراکنش کارت اعتباری دسترسی دارد و دارای

هفده بیلیون رکورد مشتمل بر اطلاعات شخصی افراد و بنگاهها در امریكا است.

این شرکت اطلاعات شخصی افراد را عمدتا به سازمانهای دولتی میفروشد

بعنوان مثال اداره درآمد آمریكا قراردادی 5 ساله به مبلغ 200 میلیون دلار امضا کرد تا به پایگاههای داده ChoicePoint دسترسی یافته و بتواند داراییهای مشمولین مالیات متخلف را شناسایی کند.

پس از حملات تروریستی یازدهم سپتامبر سال 2001، ChoicePoint به دولت آمریکا کمک کرد تا نیروی امنیتی جدید فرودگاه تحت کنترل دولت فدرال را انتخاب کند.ولی در این بین چاشهایی نیز وجود دارد:

اشکال این پایگاههای داده عظیم که توسط ChoicePoint و سایر واسطه های داده پشتیبانی میشوند در این است که حریم خصوصی افراد و سلامت اجتماعی آنان را به خطر میاندازند. و از طرف دیگر کیفیت داده گردآوری شده ممکن است قابل اعتماد نبوده و باعث شود افراد شغل و یا موقعیتهای خود را بواسطه تشخیص اشتباه از دست دهند...

علاوه بر این شرکت ، شرکت های بزرگی مثل گوگل و فیس بوک اطلاعات و نحوه عملکرد کاربران و به شرکت های سومی میفروشد تا تبلیغات هدفمند برای کاربران به صورت شخصی ارسال نمایند....

حیطه بندی دانشی که سازمانهای پلیسی در قلمرو مدیریت دانش به آنها نیاز دارند:..

دانش تکنولوژیکی که برای شناخت و مبارزه با جرایم سایبری به ان نیاز دارند.

دانش پلیسی ویژه ای که برای بررسی و كشف جرایم سایبری به آن نیاز دارند.

بعد اول، یعنی دانش فناورانه مشتمل بر مهارتهای رایانه ای پیشرفته و سیستمهای مدرن پلیسی است. البته طراحی سیستمهای مدرن پلیسی که قادر به اشراف بر تمامی منابع تولید اطلاعات الکترونیکی داشته باشند منوط بر بهرده مندی از یک دولت مدرن الکترونیکیه. باید زیرساختارهای دولت دیجیتالیی وجود داشته باشه که پهنا و عمق فعالیتهای دولتی در زمینه کشف جرایم سایبری رو پوشش بده.

بعد دوم، هم مشتمل بر دو گام مهمه: کشف جرائم و مستندسازی به طور همزمان در گام اکتشاف، بررسی به سمت تشخیص ماهیت مساله یا جرم یا رویداد سایبری سوق پیدا میكنه و اینکه چه جرمی با چه ویژگی به طور دقیق محقق شده یا محقق خواهد شد.

 گام مستندسازی، یعد از کشف جرم شکل میگیرد که به کار مراجع قضایی می آید.(ادله الکترونیکی)

از نگاه مدیریت دانش، این دو گام به مراحلی تقسیم می شوند:

آماده سازی، پاسخگیری از واقعه، گردآوری داده ها، تحلیل داده ها، ارائه یافته ها و جمع کردن یا پایان دادن به جرم یا واقعه.

وقتگیرترین وظیفه در اینجا، جستجو، استخراج و تحلیل داده هاست. از اینرو، باید مدل یا الگویی داشته باشیم برای شکل دادن به:

فرایند کشف جرم سایبری،به تکنیکهای داده کاوری نوآورانه کشف جرایم سایبری و نهایتا زیرساخت آماده شده دولتی برای این کار برای درک هر چه بهتر جرایم سایبری برای مدیریت دانش ... به برخی از مصادیق جرایم اشاره میکنیم..

جاسوسی رایانه‌ای :جاسوسی رایانه‌ای همانند جاسوسی کلاسیک ناظر به کسب اسرار حرفه ای،تجاری،اقتصادی،سیاسی،نظامی ونیزافشاءوانتقال واستفاده از اسرار است،فرد مرتکب جرم بادستیابی وفاش کردن این اسرار،ضررسیاسی،نظامی،مالی،تجاری ایجاد می کند.این جرم امنیت ملی را با مخاطره مواجه می‌کند.

سابوتاژ رایانه‌ای :این جرم با جرم تخریب شباهت بسیاری دارد. هدف مجرم اخلال در نظام سیاسی واقتصادی یک کشوروبالطبع اخلال در امرحکومت است.درواقع اصلاح،موقوف سازی،پاک کردن غیرمجازداده‌ها یا عملیات کامپیوتر به منظور مختل ساختن عملکردعادی سیستم را سابوتاژ رایانه‌ای گویند.

جرایم ناظر به کپی رایت وبرنامه ها شامل هرگونه تکثیر، ارسال، انتقال، در اختیار عامه گذاشتن، پخش گسترده، توزیع، فروش و استفاده ی غیر مجاز از برنامه‌های کامپیوتری است که سرقت نرم ‌افزار نامیده می شود.

فیشینگ در زمینه امنیت رایانه‌ای به تلاش برای سرقت و دستیابی به اطلاعات حساس افراد مانند نام کاربری، کلمه عبور و اطلاعات کارت‌های اعتباری به‌وسیله جازدن خود به جای یک وب‌گاه معتبر گفته می‌شود.










نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


نظرات جناب آقای شهروز موثقی:


در دنیای مجازی استفاده از تکنولوژی های مختلف بیشتر فعالیتهای روزمره رو تحت شعاع قرار داده ، این امر سبب شده است که جوامع انسانی در همه ابعاد خود دچار چالشهای جدیدی شود که چاره‌ای جز پشت سر گذاردن آنها به بهترین وجه باقی نگذاشته است؛ چراکه نمی‌توان جلوی رشد روزافزون قابلیتهای خیره کننده این دنیای مجازی و گرایش افراد جامعه جهانی به استفاده از آنها ، در جهت تسهیل زندگی را سد نمود.

مجموعه این شرایط یک تحول جدی را به دنبال داشته است که همان «ارزشمند شدن اطلاعات و دانش» یا به تعبیر دیگر «تبدیل ارزش‌های مادی به ارزش‌های اطلاعاتی و دانشی» است که روز به روز با شتاب بیشتر انجام می شود. بدیهی است که هر چقدر ارزش‌های مادی به فضای سایبری منتقل می شود و تجمع آن در این فضا بیشتر می شود، تمایل مجرمان نیز به این سمت بیشتر می شود و نتیجه آن افزایش روز افزون آمار جرایم رایانه ای است. چراکه هرگاه آماج جرم از یک فضا به فضای دیگر جابه جا شود، جرم هم به تبع آن به فضای جدید منتقل می‌شود و چه بسا در آینده ای نه چندان دور، آمار جرایم رایانه‌ای از آمار جرایم سنتی پیشی بگیرد.

بنابراین همانگونه که در جامعه واقعی برای تأمین نظم و امنیت آن نیاز به دانش و آگاهی از این جرایم برای پیشگیری ؛ شناسایی ومقابله و همچنین قانون داریم در جامعه مجازی نیز آنچه برای تأمین نظم و امنیت بدان نیازمندیم، دانش در این زمینه می باشد.

حال نقش مدیریت دانش در پیشگیری و مبارزه با جرایم سایبری چیست؟

مثلا در کشف جرایم سایبری ، علم فارنزیک دیجیتال پدید امد ، در این دانش با استفاده از متدولوژی های مختلف برای حفظ و نکهداری ، شناسایی ، بازگردانی و مستندسازی داده های الکترونیکی و کامپیوتری است ، مدیریت دانش در این خصوص می تواند کمک شایانی در تولید و انتقال ، .... این دانش نقش بسزای داشته باشد

در این نوع جرایم با افراد باهوش و خبره سرکار داریم ، یکی از کارهای که میشه انجام داد این است که چطور میتونیم دانش نهفته مجرمین در این نوع جرایم رابه دانش اشکار تبدیل کرد ، چگونه روشهای جدید مورد استفاده این افراد را مستند نمود ، چه روشهای رو می توان پیشنهاد داد تا مجرم دانش خود و تکنیکهای ابداعی را منتقل نماید

اطلاع رسانی و ترویج فرهنگ کاربرد یکی از موارد مهمی است که نقش مدیریت دانش میتونه پر رنگ باشه ، دوستان تصور کنید در همین گروه تقریبا ۹۹ درصد گوشی هوشمند استفاده می کنن ، با برنامه های مختلف ، و بیشترین استفاده از برنامه های شبکه های اجتماعی هست مانند همین تلگرام و... ، اما ایا اصول امنیتی و دراین حوزه می دانیم ، ایا از ترفند های مختلف تحت کنترل قرار گرفتن کوشی و یا اپلیکشن اگاهی داریم ، ایا اصول اولیه امنیت گوشی رو می دانیم ، مدیریت دانش هدفمند در خصوص اطلاع رسانی درست و مفید می تواند کمک شایانی در این حوزه داشته باشد ، اما همین مدیریت دانش اگر در جهت عکس عمل کند می تواند خیلی خطرناک باشد ، پس بحث درستی اطلاعات و انتقال و منبع .... باید به درستی مدیریت بشه

دو پیشگیری از وقوع جرم ، مدتی هست که از رسانه ها و همچنین شبکه های اجتماعی راجب کلاهبرداری از کارت عابربانک هشدار می دهن ، پرونده جالبی رو مطالعه می کردم ، فرد مورد کلاهبرداری از همه این هشدارها اگاه بود اما باز در اون لحظه نتونسته بود کنترل ذهن خودشو داشته باشه و رمز دوم کارت رو حهت انتقال اعلام کرده بود با اینکه سریعا متوجه شده بود اما کلی از مبالغ کارت به سرقت رفته بود ، می خوام بگم همیشه تکنیک فنی نیست که باعث یک جرم سایبری می شود بلکه از طریق مهندسی اجتماعی می تواند بر روی فرد قربانی عملیات روانی انجام دهد که هم تخلیه اطلاعاتی بشود هم خود فرد در انجام کلاهبرداری قرار گیرد ، مدیریت دانش می تونه نقش مهمی در این خصوص داشته باشد ...

- دانش فارنزیک دیجیتال ، بروز نگهداشتن و همچنین طراحی و تولید ابزارهای تشخیص جرم ۲- یکی از کارهای که پلیس انجام می دهد در این جرایم ، گرداوری ادله الکترونیکی هست جهت ارائه به دستگاه قضا ، حال مدیریت دانش میتونه نقش بسازی در این حوزه باشه ، ادله ای که به وسیله ان بتوان جرم را ثابت کرد ، تکنیک ها و روشها برای درستی اعتبار این ادله بکار گرفته می شود ، تمامی اینها به وسیله مدیریت دانش می تواند در تولید ، انتقال ، ذخیره سازی ، حذف دانش ، ... کمک شایانی انجام دهد

 یکی از مواردی که قبل هم به ان اشاره کردم استفاده از دانش و خلاقیت مجرمین برای تولید دانش جدید در این حوزه می باشد ، اگر در این موارد برای مجرم ، تخفیفاتی در نظر گرفته شود یا با علوم رفتاری بتوانیم دانش نهفته مجرم رو به دانش صریح تبدیل کنیم عملا در پیشبرد اهداف مدیریت دانش در این حوزه کمک زیادی کرده

در سطح گسترده که همه مردم از اینترنت بصورت عموم استفاده می کنن بهترین روش انتقال دانش حداقل های امنیت با زبان ساده می باشد ، تحقیقات میدانی در این بار نشان داده که خود امنیتی با اگاهی داشتن از محیط پیرامون خود در فضایی مجازی جقدر می تواند امنیت فرد را بالا ببرد ، یکی از موارد زیادی که در حال حاضر افراد با ان سرکار دارن سرقت لپ تاب و موبایل است ، خیلی هاحاضرند موبایل و لپ تاب خود رانداشته باشن اما اطلاعات کی روی این سیستم ها هست ( مانند فایل های خصوصی ) به دست غیر نیفتد ، ان موقع هست که تازه به فکر امنیت سیستم های خود می افتن ، در صورتی که با یک عملیات ساده در حد ۵ دقیقه رو سیستم خود می توانید تمامی فایل های خصوصی خود را محافظت نمایید حتی در صورتیکه سیستم بصورت کامل در اختیار کس دیگر باشد

جالب بدانید اولین چیزی که همه ما به ان فکر می کنیم و بسیار خطرناک هست این است که ما چیزی نداریم که مهم باشد که این بزرکترین اشتباست

وقتی دانش و فرهنگ استفاده از موبایل و نداشته باشیم به محض اینکه هر مشکلی و حتی یک کار ساده ( اضافه کردن اپلکیشن به دستکاه) به موبایل فروشی مراجعه و سیستم خود را در اختیار افراد غیر می دهیم ، پرونده های زیادی از سواستفاده از عکس ها فیلم ها و .. در دادگستری از تخلفات این حوزه موجود هست که عکس و فیلم های خصوصی به دستکاه های دیگر منتقل می شد ، حال اگه مدیریت دانش از زمان تبلیغات ، فروش ، ارتباط با مشتری ، و حتی استفاده از دانش مشتری برای موثر واقع شدن در پیشگیری از جرم به درستی بکار کرفته شود نقش مهمی می تواند داشته باشد

در روزهای اخیر شاهد اشتراک‌گذاری ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی هستیم که در آن فردی ادعا می‌کند که در باتری برخی از مدل‌های گوشی سامسونگ ورقه‌ای شبیه به سیم کارت وجود دارد که عکس‌ها و فیلم‌های خصوصی شما و اطلاعات داخل گوشی را به اینترنت انتقال می‌دهد. در ادامه فرد مدعی می‌شود که برای جلوگیری از این مسئله ورقه مذبور را باید از روی باتری جدا کرد و این عمل هیچ آسیبی به گوشی نخواهد زد.

این شایعه نمونه‌ی کپی شده از شایعه‌ی خارجی آن است که بدون تحقیق و جویا شدن نظر متخصص به اشتراک گذاشته شده است.

https://goo.gl/TSi6UQ

اما اصل ماجرا چیست؟ این تراشه هیچ ارتباطی با ارسال اطلاعات نداشته و در حقیقت آنتن «ان اف سی Near field communication» به اختصار NFC به معنای ارتباط در حوزه نزدیک است که در آن «جفت Pair» شدن دو دستگاه از طریق در کنار هم قرار گرفتن دو آنتن‌ ممکن می‌شود. این فناوری ارتباطی معمولا در پشت گوشی‌ها تعبیه می‌شود و دلیل وجود آن تنها در برخی از باتری‌ها این است که گوشی‌های دیگر به طور کلی فاقد این فناوری هستند.

https://goo.gl/5RyCNd

لازم به ذکر است که جدا کردن این آنتن قابلیت NFC گوشی شما را از بین خواهد برد. نکته‌ی دیگری که هنگام خرید باتری جدید برای گوشی باید مورد توجه قرار بگیرد این است که باتری جدید نیز مجهز به این فناوری باشد. معمولا در توضیحات روی باطری Near Field Communication باید ذکر شده باشد.

https://goo.gl/76OjmD

ما از دوران کودکی یاد میگیریم که چه چیزهای بد و چه چیزهای خوب است ، اما این نوع جرایم در محیط خونه منتقل نمی شود و بیشتر نوجونان حالت کنجکاو و همچنین تحت تاثیر فیلم ها دست به اقدام مجرمانه در این حوزه میزنن بدون انکه بدانن این اقدام مجرمانه می باشد ، در حال حاضر پلیس فتا بخش های مختلف اموزشی رو برای اموزش پرورش ، و حتی دانشگاه ها در نظر گرفته که البته این کافی نیست

 یکی از این الگو ها ساختن پروفایل رفتاری کاربر می باشد ، و اینکه رفتار کاربر در چه خوشه ای قرار می گیرد ، از این روش برای تبلیغات هدفمند نیز استفاده می شود ( تبلیغات شخصی سازی ) ، البته مخالفت های زیادی در باره نقض حریم خصوصی در این باره انجام می شود که اخرین بار توسط مدیرعامل اپل بصورت رسمی انجام شد

در کشور خودمون پس از چندین بار تغییر و تاخیر بالاخره در ۵ خرداد ۸۸ در ۵۶ ماده تصویب شد و به قانون مجازات اسلامی اضافه شد که در صورت لزوم عناوین ۲۹ گانه جرایم رایانه تقدیم می گردد...

اصول رفتار و عملکرد ، بستر فرهنگی ، موج هجوم اطلاع رسانی درست و نادرست ، و اینکه با توجه به سرعت زیاد این موج چگونه می توانیم از مدیریت دانش استفاده کنیم تا بستر فرهنگی مناسبی برای پیشگیری از این نوع جرایم فراهم نمایم، وقتی بدانیم چطور پیشبینی کنیم تا براساس ان برنامه ریزی نمایم پی به ان می بریم که با چه سرعتی باید خود را بروز نماییم تا دانش ما در این زمینه برای پیشگیری و مبارز مفید واقع بشه...

الگو برداری رو در پست های قبلی اشاره کردم مانند پروفایل سازی رفتاری و ...

اما این الگو سازی با تغییر کردن نوع داده ها و نحوه ذخیره انها تغییر میکنه ، در حال حاضر big data مطرح می باشد که الگو سازی و داده کاوی را رو این نوع داده دچار تغییرات کسترده ای شده که تعریف خلاصه ای از big data تقدیم می کنم ...

عبارت Big Data مدت‌ها است که برای اشاره به حجم‌های عظیمی از داده‌‌ها که توسط سازمان‌های بزرگی مانند گوگل یا ناسا ذخیره و تحلیل می‌شوند مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما به تازگی، این عبارت بیشتر برای اشاره به مجموعه‌های داده‌ای بزرگی استفاده می‌شود که به قدری بزرگ و حجیم هستند که با ابزارهای مدیریتی و پایگاه‌های داده سنتی و معمولی قابل مدیریت نیستند. مشکلات اصلی در کار با این نوع داده‌‌ها مربوط به برداشت و جمع‌آوری، ذخیره‌سازی، جست‌وجو، اشتراک‌گذاری، تحلیل و نمایش آن‌ها است

اما این مبحث، به این دلیل هر روز جذابیت و مقبولیت بیشتری پیدا می‌کند که با استفاده از تحلیل حجم‌های بیشتری از داده‌ها، می‌توان تحلیل‌های بهتر و پیشرفته‌تری را برای مقاصد مختلف، از جمله مقاصد تجاری، پزشکی‌ و جرایم سایبری وامنیتی، انجام داد و نتایج مناسب‌تری را دریافت‌کرد...پس ما همیشه داده ها را به شکل عادی نخواهیم داشت و باید مدیریت دانش با الگوریتم های خاص فناوری اطلاعات برای استخراج دانش از این نوع دادها به کار برده شود...

یکی از مواردی که انواع دانشی که پلیس در کار خود انجام می دهد می تواند نقش مدیریت دانش را در این زمینه پر رنگ نماید این است که راهکارهای لازم برای بدست اوردن دانش نهفته مجرمین و تکنیکهای خلاق انها در زمینه ارتکاب جرایم و مستند و منتقل کردن ان به تمام حوزه های مرتبط می باشد ، ....

در حال حاضر برای رصد کردن فضای سایبری حتما به ابزار های ویژه نیاز مندیم... به عنوان مثال در بعضی از کشور های پیشرفته فیلترینگ سایت های غیر اخلاقی فقط بر اساس نام یا ادرس انجام نمی شود در واقع براساس پردازش تصویر محتوای ان رصد و فیلتر می شود ... در کشور خودمون نیز در سطح پایین تر در تلاش هستن برای تولید این نوع ابزارها ...( فیلترینگ هوشمند)...

شرکت های بزرگی مثل گوگل و فیس بوک اطلاعات و نحوه عملکرد کاربران و به شرکت های سومی میفروشد تا تبلیغات هدفمند برای کاربران به صورت شخصی ارسال نمایند....

برای ارتباط بین مدیریت دانش و جرایم سایبری (پیشگیری و مبارزه) این تعاریف و باید دانست ...من فقط به یکی از موارد مهم در این رابطه اشاره میکنم و ان فیشینگ هست که به خاطر اهمیت ان تعریف مختصری ارائه میکنم ....

...فیشینگ در زمینه امنیت رایانه‌ای به تلاش برای سرقت و دستیابی به اطلاعات حساس افراد مانند نام کاربری، کلمه عبور و اطلاعات کارت‌های

اما همین فیشینگ دانش نهفته رو با تکنیک های مهندسی اجتماعی و فنی به دانش اشکار تبدیل میکنه که این خطرناک است ...که مدیریت دانش باید در این زمینه با اموزش های ویژه مدیریت دانش معکوس را داشته باشیم...مدیریت دانش معکوس جای بحث داره که بعدا به ان می پردازم....


 









نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


نظرات دوستان:

دکترقربانی: پرداختن به تهدیدات سایبری، چالش‌ کوچکی نیست. تهدیدات سایبری، همواره پلیس کشورها را ملزم ساخته تا رویکردهای جدیدی نسبت به مدیریت اطلاعات، سیستم‌های امنیت اطلاعات و مقابله با حملات اتخاذ کنند. پلیـس در راستای برخورد با این تهدیدات، باید همواره خود را مواجه با شبکه‌ی اطلاعاتی رقیب ببیند زیرا هیچ منطقه‌ای قابل کنترل و پشتیبانی نیست و پیشرفت‌های آتی در هوشمندی، برنامه‌ریزی و الزامات عملیاتی پلیـس را ملزم می‌سازد تا کنش و واکنش خود را در قبال سرعت ماشین تنظیم کند نه سرعت انسان.

براین اساس، به نظرم جواب این سوال بستگی به پرداختن به چند موضوع مهم با رویکرد مدیریت دانش دارد:

تعریف فضای سایبری، حدود آن، ابزارهای آن، ضریب نفوذ آن در کشورها

تعریف جرایم و مجرمان سایبری و مجرمانی که از اطلاعات دیگران برای مقاصد خود استفاده می کنند

ارائه تعریفی از وضعیت مطلوب که شاید اسم را بشود امنیت مجازی گذاشت

شناخت ماهیت کاربران سایبری، تواناییهایشان، قدرت تحلیلی آنها از اطلاعات دیگران

فرصتها و توانمندیهای مشترکی که فرصت طلبان و تهدیدکنندگان امنیت اجتماعی با دولتها و مردم در مدیریت اطلاعات به دست می آورند

توجه به مفهوم هوشمندی توزیع شده و کارکرد آن

شیوه های دست‌کاری یا مختل‌سازی سامانه‌های موردکاربرد مجرمان سایبری با رویکردهای مدیریت دانش

نکته مهم بعدی، حیطه بندی دانشی که سازمانهای پلیسی در قلمرو مدیریت دانش به آنها نیاز دارند:

دانش تکنولوژیکی که برای شناخت و مبارزه با جرایم سایبری به ان نیاز دارند.

دانش پلیسی ویژه ای که برای بررسی و كشف جرایم سایبری به آن نیاز دارند.

بعد اول، یعنی دانش فناورانه مشتمل بر مهارتهای رایانه ای پیشرفته و سیستمهای مدرن پلیسی است. البته طراحی سیستمهای مدرن پلیسی که قادر به اشراف بر تمامی منابع تولید اطلاعات الکترونیکی داشته باشند منوط بر بهرده مندی از یک دولت مدرن الکترونیکیه. باید زیرساختارهای دولت دیجیتالیی وجود داشته باشه که پهنا و عمق فعالیتهای دولتی در زمینه کشف جرایم سایبری رو پوشش بده.

بعد دوم، هم مشتمل بر دو گام مهمه: کشف جرائم و مستندسازی به طور همزمان

در گام اکتشاف، بررسی به سمت تشخیص ماهیت مساله یا جرم یا رویداد سایبری سوق پیدا میكنه و اینکه چه جرمی با چه ویژگی به طور دقیق محقق شده یا محقق خواهد شد.

گام مستندسازی، یعد از کشف جرم شکل میگیرد که به کار مراجع قضایی می آید.

از نگاه مدیریت دانش، این دو گام به مراحلی تقسیم می شوند:

آماده سازی، پاسخگیری از واقعه، گردآوری داده ها، تحلیل داده ها، ارائه یافته ها و جمع کردن یا پایان دادن به جرم یا واقعه.

وقتگیرترین وظیفه در اینجا، جستجو، استخراج و تحلیل داده هاست. از اینرو، باید مدل یا الگویی داشته باشیم برای شکل دادن به:

فرایند کشف جرم سایبری، به تکنیکهای داده کاوری نوآورانه کشف جرایم سایبری

 و نهایتا زیرساخت آماده شده دولتی برای این کار

داده كاوی برای اگاهی و نمونه دوستان میتوانند قضیه botnet ها كه مخفف robot network است كه جرایم سازمان یافته اینترنتی با اونها مرتبطند رو بررسی كنند.

محمد صادق افراسیابی: جرایم سایبری (حافظی و خرم آبادی، 1383) نوعی از جرایم اینترنتی می‌باشند که شامل جرم‌هایی هستند که در محیط سایبر بوجود می‌آیند. در این بخش ما به محیط سایبر که یک محیط مجازی می‌باشد و به ویژگی محیط سایبر و چگونگی ایجاد جرایم در فضای سایبر می پردازیم. در محیط سایبر کاربران می‌توانند به هرگونه خدمات اطلاعاتی الکترونیکی در سراسر دنیا دستیابی پیدا کنند و مجرمین محیط سایبرشامل هکرها،کرکرها ،فریک‌های تلفن و سایبرکرایم و تروریسم سایبر هستند. بحران سازهای سایبر شامل ویروسها،عنکبوتهای موتورهای جستجو و پالسهای الکترومغناطیسی،کرمها و بمب‌های منطقه ای می باشند.

از بدو پیدایش جرایم رایانه ای در دهه 1960 تاكنون سه نسل برای اینگونه جرایم بر شمرده اند،كه هر نسل ویژگیهای خاص خود را دارا است.

جرایم رایانه ای در دهه های 60 و 70 و اوایل دهه 80 حاكم بود كه از آنها به عنوان جرایم رایانه ای به معنای خاص یاد می شود، در این جرایم محوریت با رایانه بود و استفاده از اینترنت شیوع نیافته بود،لذا جرایمی كه به گونه ای مرتبط با رایانه بودند جرایم رایانه ای نامیده می شوند.

این جرایم نسل اول هستند. حاكمیت این نسل در موارد پیشنهادی سازمانهای بین المللی و كشورها مشهود است به این نحو كه اولاً :تاكید بر رایانه به عنوان واسط در عنصر مادی جرایم دیده می شود، ثانیاً از عناوینی چون جعل رایانه ای و كلاهبرداری رایانه ای استفاده شده است.

نسل دوم

جرایم رایانه ای از اوایل دهه 80 تا اوایل دهه 90 حاكم شد كه به جرایم علیه داده ها تعبیر می شود. در این نسل، داده صرفنظر از اینكه در رایانه ای قرار داشته باشد یا در واسطهای انتقال مورد توجه قرار گرفت و دیگر تاكیدی بر رایانه نبود و جرایم ارتكابی علیه داده مد نظر قرار گرفتند.قوانین مصوب كشورها در این دهه نشانگر حاكمیت این نسل است به عنوان مثال عناوینی چون كلاهبرداری در داده ها، جعل و یا جاسوسی در داده بكار می رفت.

نسل سوم

جرایم رایانه ای كه از اوایل دهه 90 حاكمیت یافت از آنها به عنوان جرایم سایبر یاد می شود. فضای سایبر كه در تعریف شورای اروپا عبارت است از تركیب رایانه، مودم و مخابرات دائم از ماهواره و.... با ویژگی شبیه سازی و مجازی سازی، محیطی كاملاً جدید بود كه توجه همگان را به خود جلب نمود. جدیدترین كنوانسیون بین المللی در زمینه جرایم رایانه ای نیز همین عنوان جرایم سایبر را به كار برده است. این جرایم با گسترش كاربرد شبكه و اینترنت پا به عرصه وجود نهادند و خصوصیت آن كه متمایز كننده از نسلهای پیشین است. عدم وابستگی ارتكاب جرم به حضور فیزیكی مجرم در محل بروز نتایج جرم است.

دراواسط دهه ی ۹۰ با گسترش شبکه‌های بین‌المللی وارتباطات ماهواره‌ای،نسل سوم جرایم کامپیوتری ،تحت عنوان جرایم سایبری(مجازی)یا جرایم در محیط سایبر شکل گرفته‌است .به این ترتیب جرایم اینترنتی را می‌توان مکمل جرایم کامپیوتری دانست ، بخصوص اینکه جرایم نسل سوم کامپیوتری که به جرایم در محیط مجازی معروف است،غالبا از طریق این شبکه جهانی به وقوع می‌پیوندد.

برخی از مصادیق جرایم عبارتند از:

جاسوسی رایانه‌ای :جاسوسی رایانه‌ای همانند جاسوسی کلاسیک ناظر به کسب اسرار حرفه ای،تجاری،اقتصادی،سیاسی،نظامی ونیزافشاءوانتقال واستفاده از اسرار است،فرد مرتکب جرم بادستیابی وفاش کردن این اسرار،ضررسیاسی،نظامی،مالی،تجاری ایجاد می کند.این جرم امنیت ملی را با مخاطره مواجه می‌کند.

سابوتاژ رایانه‌ای :این جرم با جرم تخریب شباهت بسیاری دارد. هدف مجرم اخلال در نظام سیاسی واقتصادی یک کشوروبالطبع اخلال در امرحکومت است.درواقع اصلاح،موقوف سازی،پاک کردن غیرمجازداده‌ها یا عملیات کامپیوتر به منظور مختل ساختن عملکردعادی سیستم را سابوتاژ رایانه‌ای گویند.

جرایم ناظر به کپی رایت وبرنامه ها شامل هرگونه تکثیر، ارسال، انتقال، در اختیار عامه گذاشتن، پخش گسترده، توزیع، فروش و استفاده ی غیر مجاز از برنامه‌های کامپیوتری است که سرقت نرم ‌افزار نامیده می شود.

 Paypal یکی از پرطرفدارترین سیستم‌های واسط تراکنش مالی در فضای سایبر محسوب می‌شود و کاربران زیادی دارد. امروزه حدود 96.2 میلیون نفر در سراسر دنیا از این سرویس برای انتقال پول از طریق اینترنت استفاده می‌کنند. این سرویس آنچنان دارای اعتبار و اعتماد شده است که بالغ بر 95 درصد خریداران eBay از آن استفاده میکنند.این سرویس برای خریداران رایگان است و از فروشندگان مبلغی بین 1.9% تا 2.9% مبلغ تراکنش را طلب می‌کند و به جرات می‌توان گفت امن‌ترین و قابل اعتمادترین سیستم تراکنش‌مالی اینترنتی است.اما هرچقدر نفوذ به یک سیستم امن و قدرتمند سخت باشد ، طبق معمول کافیست حلقه ضعیف این زنجیره‌ی محکم امنیتی یعنی "کاربران ناشی" را مانند مثال واقعی زیر ، هدف قرار دهیم .

در یک سناریوی معروف ، نفوذگر ایمیلی را که حاوی مطالب بروزرسانی حساب اینترنتی Paypal و آدرس یا فایلی پیوست شده است را برای افراد زیادی اسپم می‌کند و به علت تعداد بالای کاربران این سیستم ، امکان اینکه از بین آنها تعداد زیادی دارای حساب Paypal باشند بسیار زیاد است.

فیشینگ نوعی از حملات مهندسی‌اجتماعی محسوب می‌شود که بر پایه فریب افراد به منظور کلاهبرداری اقتصادی استوار است.در روش فیشینگ (Phishing) معمولا نفوذگران در مرحله اول با اسپم کردن ایمیل‌هایی با تعداد خیلی بالا ،ده‌ها هزار یا حتی چندین میلیون ایمیل را برای تعداد زیادی از کاربران ارسال می‌کند (البته در مواردی نیز افراد خاص مورد هدف قرار می‌گیرند و تعداد کمی ایمیل)که حاوی مطالب فریبنده از طرف سایت‌های آشنا مانند بانک،فروشگاه،شرکتهای معتبر و... هستند. مثلا صفحه‌ای مشابه سایت بانکهایی که اکثر مردم در آنها حساب دارند(برای مثال بانک ملی) می‌سازند و بجای نام دامنه www.BMI.ir نام دامنه آن راwww.BNI.ir می‌گذارند و لینکی را درون ایمیل قرار می‌دهند ، با مضمون اینکه برای تایید کردن حساب خود وارد لینک زیر شوید http:\\www.bni.ir\epayment\verification-account.html و تهدیداتی نیز انجام می‌دهند مانند اینکه در صورت عدم تایید حساب توسط لینک زیر، حساب شما به مدت یک‌ماه مسدود خواهد شد.

هنگامی که کاربر روی لینک تقلبی کلیک کند ، وارد سایت جعلی که توسط نفوذگر ساخته شده می‌شود که کاملا شبیه سایت اصلی بانک است و در قسمت ورود کاربران اطلاعات خود را وارد می‌کند که در این لحظه این اطلاعات توسط سایت جعلی برای نفوذگر ارسال شده و به سرقت می‌رود و نفوذگر می‌تواند وارد حساب کاربر شده و از پولهای او را سرقت کند.

امروزه رایانه های شخصی به محلی برای نگه داری کلیه اطلاعات شخصی و خصوصی تبدیل شده است. تصاویر خانوادگی و اطلاعات مربوط به زندگی و کار ما تنها بخشی از مواردی است که بر روی رایانه های شخصی اکثر شهروندان دهکده جهانی یافت می شود. از همین رو نفوذ به رایانه های شخصی دربردارنده عواقب بسیار خاطرناک است. سوء استفاده از اطلاعات شخصی و دسترسی به اطلاعاتی که حریم خانواده را مورد تهدید جدی قرار می دهد از جمله نگرانیهای جدی شهروندان جامعه مجازی در عصر حاضر است. از همین رو اطلاع از نحوه پیشگیری از نفوذ دیگران به رایانه های شخصی امری الزامی است. از دیگر سو ناآگاهی از شیوه های پیشگیری از نفوذ دیگران به رایانه های شخصی در عصر حاضر مشابه این است که فردی درب منزل خود را به روی همه باز بگذارد. قطعا در چنین شرایطی افراد سارق و مجرم بدون هیچ مانعی به منزل افراد تسامح کار وارد شده و هر چه بخواهند سرقت خواهند کرد.

مدیران اجرایی احتمالا گاهی لپ‌تاپ‌های حاوی اطلاعات مهم را با خود از دفتر بیرون می‌برند اما ابزارهای موبایل آنها همیشه و همه جا با آنها خواهد بود. این دستگاه‌ها بسیار سریع و آسان مورد سرقت قرار می‌گیرند. مثلا امكان جا گذاشتن آنها در یك محل و یا به سرقت رفتن آنها از جیب اشخاص بسیار زیاد است. برای حافظت از اطلاعات موجود در تلفن همراه و پیشگیری از سوء استفاده از اطلاعات ذخیره شده بر روی تلفن همراه توجه به نکات بیان شده در کتاب خانواده، سواد رسانه ای و رسانه های دیجیتال ضروری است.

این روزها هر جا می‌رویم صحبت از بدافزارهای (Malwares) موبایل و تهدیدات امنیتی آنها است. حالا وقت آن رسیده که پاسخ این سوالات را پیدا کنیم و بدانیم که بدافزارها چگونه عمل می‌کنند، چرا کاربران به آنها آلوده می‌شوند و چگونه به گوشی‌های هوشمند راه پیدا می‌کنند؟

راحله: من فكر میكنم همه تا حدی میدونن جرایم سایبری چیست و كلا تعریف جرم چیست! و فكر میكنم سوال هفته نحوه مدیریت دانش برای پیشگیری از جرایم اینترنتی، سایبری، كامپیوتری،، بود. من خودم در این زمینه تنها چیزی كه به ذهنم میرسه فعلا این هست كه مثلا یك پایگاهی باشه كه افراد وقتی به مورد مشكوكی برخوردند و یا قربانی این گونه جرایم بودند دانشی رو كه كسب كردند به پایگاه مربوطه گزارش بدن و یا سیستم خبره ای باشه كه بر اساس اطلاعات این پایگاه در هنگام برخورد با موارد مشابه ثبت شده در این پایگاه به فرد هشدار بده و فرد رو انتقال بده به صفحه مورد نیازش، كه خوب البته این نیازمند یك سیستم نرم افزاری با امنیت بالا برای خود سیستم است. البته شایانذكر هست كه در امریكا هم مردم مخالف این هستند كه اطلاعات محرمانه انها در اختیار دولت یا دیگران قرار گیرد و من فكر میكنم این در تمام دنیا هست . و این مساله با مدیریت دانش جرایم سایبری تا حدی متفاوت است. یک بخشی از این موضوع در خصوص اهمیت گفت و گو است که یکی از مسائل مهم در دنیای امروز است و حتی مهندس ها و پزشکان و متخصصان مدیریت دانش در اروپا آموزش گفت و گو می بینند ... با تشکر از خانم مهندس نبی زاده و سایر اعضای گروه که در این مناظره مشارکت داشتند.

هاجر عطاران: به منظور کشف جرایم اینترنتی مخصوصا مواردی که به فیلترینگ منجر می شود شبکه ای در قوه قضاییه و دولت ایجاد شده است. بدین ترتیب که در برخی دستگاه ها افرادی مکلف به بررسی روزانه محتوای سایت ها و اعلام موارد مشکوک به نهاد بالادست هستند. سپس آن نهاد اقدام به فیلترینگ می کند. منتها، چون در مورد متون انتقادی کار کمی سخت است فعلا این کمیته در جستجوی عکس های مورد دار است. اما در خصوص سایر جرایم اینترنتی این کمیته فعالیت نمی کند. به نظر می رسد پلبس فضای مجازی هم چندان قدرت عمل ندارد. منظورم این است که در خصوص جرایم فضای مجازی و نقش مدیریت دانش باید این نکته را مد نظر داشت که برای عملیاتی شدن قوانین هم چاره ای باید اندیشیده شود.







نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


نظرات دوستان:

کیانا: با سلام ، اول باید ببینیم مخاطبین در این حوزه چه کسانی هستن ، افرادی که بصورت مستقیم و غیر مستقیم تحت تاثیر قرارگرفته اند ، ضابطین قضایی(مانند پلیس و... )، قضات ، وکلا ، مجرمین ، از دید هر کدوم میشه راجب مدیریت دانش به صورت خاص صحبت کرد . این نوع جرایم با توجه به تکنولوژیهای جدید و استفاده های روز افزون از ابزارهای الکترونیکی همیشه در پیرامون ماوجود داشته و عدم اگاهی ما موجب میشود که به راحتی از کنارش بگذریم.و اتفاقات غیر قابل پیش بینی رخ دهد.مدیریت دانش میتواند نقش مهمی در اگاه سازی اقشار مردم با زبان ساده ایفا نماید.

مریم دهقانی: امروزه پلیس با استفاده از فناوری های نوین می تواند نقش موثری در پیشگیری و کشف جرایم وسایبری داشته باشد. از طرفی مدیریت دانش ارتباط مستقیمی با امور پلیسی دارد. برای نمونه پلیس اروپا در شهر لاهه در هلند اقدام به ایجاد مرکز مدیریت دانش نموده است تا بتواند از این طریق و با به روز کردن پایگاه اطلاعاتی خود در جریان تازه های علم و فناوری قرار گیرد و از این دانش جدید در جهت اعمال صحیح قانون و امور پلیسی استفاده کند

انواع دانشی را که پلیس در کار خود از آن استفاده می کنند می توان به پنج دسته تقسیم کرد:

* دانش اجرایی: دانش مربوط به نحوه انجام تحقیقات، ادارات، خدمات، مکان ها، لباس های فرم، بودجه ها و آمارها

دانش نظارتی: دانش مربوط به اقدامات، رفتار، روش ها و قوانین

دانش حقوقی: دانش مربوط به حقوق و قوانین دادگاه

دانش عملی: دانش مربوط به مدارک جرم و حقوق مظنونین

دانش تحلیلی: دانش مربوط به رفتار تحقیق شامل سبک تفکر تحقیقی

در تحقیفی که در نروژ با حضور شرکت کنندگانی از واحدهای تحقیقاتی ادارات پلیس این کشور انجام شد، این نتیجه حاصل شد که دانش مربوط به جرایم کامپیوتری در عین اینکه ارزشمند، منحصر به فرد، غیر قابل جایگزینی، قابل استفاده و قابل ترکیب هستند، قابل تقلید و قابل انتقال نیز می باشند.

منبع: کتاب سامانه های مدیریت دانش در خدمت پلیس از پیتر گاتچالک


مرتضی اللهیاری:

۱، بزرگترین نقش مدیریت دانش میتونه اطلاع‌رسانی و ترویج فرهنگ کاربرد درست و قانونی فناوری اطلاعات باشه.

۲، مهمترین نقش میتونه پیشگیری از وقوع جرم و خسارات مادی و معنوی به جامعه باشه.

۳، رایجترین نقش هم میتونه کمک به پلیس برای مبارزه با این جرایم باشه.

۳-۱، ایفای نقش با آموزش به نیروهای عملیاتی مرتبط

۳-۲، استقرار نظام مستندسازی رخدادها و مدیریت تجارب

۳-۳، پیشگیری از بحران با تدوین شیوه نامه و رویه های مدون در قالب اگر-آنگاه

۳-۴، جلوگیری از قطع تداوم نسلهای نیروی انسانی با تشکیل زنجیره‌های زمانی پویا از نسلهای مختلف در کنار هم.

دکترزاهدی:

1. شناسایی حوزه های سایبری

2. بررسی دقیق هر حوزه از لحاظ دانش و تخصص

3. شناسایی دانشگران هر حوزه

4. طراحی درخت دانشی هر حوزه از منظر محصول یا خدمت ویا....

5.شناسایی گپ های دانشی و شکاف دانش

6. اسیب شناسی هر محصول یا حوزه

7. ایجاد بانک کاربران و شناسایی حوزه های انها

8 . ایجاد تالار گفتمان دانشی بر اساس موارد 5،6،7

تفکر و تامل در تشکل های رسمی و غیر رسمی و نیز نحوه ارتباطات آنها یکی از گام های مهم در این خصوص به شمار می اید.

در تکمیل این حوزه می توان آسیب شناسی سرمایه اجتماعی در بین جوانان را عامل اصلی برای بستر مدیریت دانش تلقی نمود.

شایان ذکر است دیدگاه هایی همچون تک سو نگری و نیز نا بهنگام هنجاری و نوع خصوصیات یک بافت فرهنگی از چالش های اصلی مدیریت دانش در این حوزه است.

به هر تقدیر انچه که فضای سایبر می تواند دارا باشد در دو لفافه استوار گردیده است، اولی خروجی غیر قابل اعتماد تنها به عنوان نمود دانشی نادرست برای استفاده عام و دومی صحیح و قابل استناد برای کار کردهای خاص و داخل مجموعه خودی. چنین نگرشی را می توان در اسناد غیر قابل استناد یکسری سایت ها و پلیس اینتر پل در برخی کشور ها و نیز امار های ان مشاهده کرد.

خشایار: بهتر است به مواردی بپردازید که در حوزه شناسایی و پیشگیری رفتارها و الگوهایی باشد که می تواند به جرم منجر شود. جرایم سازمان یافته سایبری، شناسایی افراد مستعد برای فعالیت های مجرمانه و ...، . راهکارهای مبتنی بر تعاملات یا غیرمقیاس پذیر، اقبال یا ارزش افزوده ای در این حوزه ندارند. تصوری که از مدیریت دانش وجود دارد در فضای پلیس و امثالهم بسیار شکل متفاوتی پیدا می کند. در این حوزه دانش در مورد مردم، رفتارهای آنها و ارتباط بین آن ها و سایر مفاهیم بسیار مهم می شود که هر لحظه در حال تغییر است.

استفاده از تکنیک تحلیل شبکه های اجتماعی در پیش بینی یا شناسایی پترن های رفتاری خطرناک می تواند مفید باشد، منظورم از شبکه اجتماعی لزوما شبکه های اجتماعی مثل فیس بوک و ... نیست، منظور مدلی از روابط اجتماعی گراف مانندی است که بین افراد مختلف در داده های موجود در سیستم های پلیس، قضایی و ... وجود دارد.

البته هر قدر اتصال بین داده های سایر سیستم های نرم افزاری اجتماعی، خدمات دولتی و ... وجود داشته باشد این تحلیل ها جواب های بهتری می دهند.

کیارش سابقه کیفری برای حمل مواد مخدر دارد. علی تازه از محل کار خود اخراج شده است. کیارش یکبار برای چک برگشتی علی وثیقه گذاشته است، پس علی می تواند مدیون کیارش باشد و برای نیاز مالی رو به حمل مواد مخدر بیاورد

از این رو در نقش پیشگیری، همکاری پلیس و سایر نهادهای اجتماعی مثل بیمه تامین اجتماعی، الزام می کند که مشاورین تامین اجتماعی از علی برای مشاوره دعوت کنند تا از تبدیل شدن وی به یک فروشنده یا توزیع کننده خرد مواد مخدر جلوگیری کنند.

مورد دیگر کاربردی که می تونم توضیح بدم به پروژه ای بر می گرده که در اتحادیه اروپا تحت عنوان پروژه PANDORA اجرا شده

هدف این پروژه استفاده از دانش پیشین به صورت کاملا ساخت یافته و مدل شده برای رسیدگی به بحران های چند بعدی است که نیاز به حضور مشترک پلیس، نیروهای امدادی، آتش نشانی و ... دارد

فرض کنید در یک ساختمان گروگانگیری اتفاق می افتد و گروگانگیر ها افرادی را مصدوم کرده و اقدام به بمب گذاری کرده اند.

بسته به شرایط جغرافیایی، نقشه محل، انگیزه گروگانگیران، ترکیب گروگان گرفته شده گان، و هزاران مورد دیگر

روش صحیح وارد عمل شدن نیروهای مختلف چیست؟

یکی از بهترین منابع قابل استفاده، درس آموخته های کاملا مدل شده و سازمان دهی شده بر اساس ماموریت های مشترک قبلی است که در این پروژه در مراکز فرمانی در پایتخت های اتحادیه اروپا تجمیع شده (Command Centers) و در مرحله بروز بحران بنا بر ورودی ها به کمک نیروها می آید

مفهوم ساده تر آن می تواند یک سیستم CBR باشد.

ضمنا تکنیک های Fraud Detection و Anti Money Laundering که در بانک ها به طور وسیع استفاده می شه، می تونه بسیار مورد استفاده پلیس سایبری هم قرار بگیره.  در مورد ردیابی fraud که گفتم، اطلاعات تراکنش های مالی هم به شکلی محرمانه اند اما بانک ها در مقیاس بزرگ برای شناسایی روند های معیوب ازش استفاده می کنند. یه مثال دیگه استفاده از بازی ها برای آموزش هست که سناریوهای مختلف بر اساس دانش استخراج شده شکل می گیرند، مثلا در حوزه پیشگری از خشونت.

النازرفیعی: از مدیریت دانش می توان در دو حوزه کشف جرایم و پیش بینی و پیشگیری از جرایم استفاده کرد. در حوزه پیشگیری برنامه های زیادی در بسیاری از کشورها انجام شده از جمله انتقال دانش مناسب به دانش آموزان در مدارس و... در واقع با انتقال دانش مناسب می توان به افراد قبل از اینکه در دام جرم بیفتند آموزش داد. برای مثال دانشی مثل انواع هکر های کلاه سفید و کلاه سیاه و...اگر به موقع به افراد منتقل شود می تواند در پیشگیری از جرایم صورت گرفته توسط نوجوانان و... موثر باشد.

باتوجه به گستردگی بسیار زیاد فضای مجازی و بین المللی بودن برخی از این جرایم، اشتراک دانش در میان کشورها میتواند بسیار کمک کننده باشد. ایجاد زیرساخت های لازم در کشور برای پیش بینی و کشف جرایم بر اساس دانش فارنزیک نیز یکی از مواردی است که باید به ان توجه شود. و اینکه با توجه به سرعت بسیار زیاد فضای مجازی بروز کردن دانش به موازات این سرعت ضروری خواهد بود.

ضرغامی: در این حوزه (مباحث سایبری) تخصص چندانی ندارم ولیکن باتوجه به شرایط عمومی به نظر میرسد که قابلیت های عمومی مدیریت دانش که در فرایندها و چرخه مدیریت دانش موجود و نهادینه شده است در تمامی حوزه ها و از جمله این مقوله کاربرد خواهد داشت.

به طور خاص در باره این سوال نیز، نیاز به توسعه مستمر زیرساختهای IT و به ویژه استفاده از سیستم های خبره (EXPERT SYSTEMS) غیرقابل انکار است

معصومه نبی زاده: مطابق با تقسیم بندی صورت گرفته در کنوانسیون جرایم سایبر، جرایم سایبری را میتوان به چهار دسته تقسیم نمود:

دسته نخست، جرایم علیه محرمانگی، تمامیت و دسترسپذیری سیستمها و داده های رایانه ای که این جرایم در مواد ٢ تا ٦ کنوانسیون مذکور ذکر شده اند که به ترتیب، دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، مختل کردن دادهها، سوء استفاده از دستگاهها را شامل میشود.

دسته دوم، جرایم مرتبط با ر ایانه : در مواد ٧ و ٨ کنواسیون جرایم سایبر به ترتیب به دو جرم جعل و کلاهبرداری مرتبط با رایانه اشاره گردیده است.

دسته سوم، جرایم مرتبط با محتوا : ماده ٩ کنوانسیون به جرایم مرتبط با هرزهنگاری کودکان اشاره کرده است که این جرایم جزو جرایم مرتبط با محتوای دادههای رایانه ای محسوب میگردند . البته در ماده ٣ پروتکل الحاقی به کنوانسیون جرایم سایبر در سال

٢٠٠٣ ، انشار محتوای نژادپرستانه و بیگانه ستیزانه به وسیله سیستمهای رایانه ای نیز جرم انگاری شده است که میتوان این جرم را جزء جرایم سایبری مرتبط با محتوا محسوب کرد .

دسته چهارم، جرایم مرتبط با نقض حق نشر و حقوق مرتبط : در ماده ١٠ کنوانسیون، به جرایم مربوط به نقض حقوق مالکیت فکری از جمله حق نشر اشاره گردیده است.

به نظر می توان از قابلیت کدسازی مدیریت دانش استفاده کرد تا امنیت داده ها و اطلاعات را بالا برد از طرفی استفاده از این قابلیت، داده ها و اطلاعات موجود در فضای سایبر را ویژه کرده و امکان کپی و جعل را کاهش می دهد.

در علت شناسی جرایم سایبری به عواملی چون علل فردی، علل اجتماعی، ضعف فرهنگی، شرایط نامساعد اقتصادی، خانواده های نابسامان اشاره کرد که ریشه در فرهنگ و ضعف و نقص فرهنگی دارد. به نظر می رسد با فرهنگ سازی در این حیطه و آموزش افراد در مورد نحوه چگونگی استفاده از محیط سایبر بتوان در کاهش این جرایم اثر گذار بود.

دکتر اخوان: مدیریت دانش و ابزارهای مرتبط می توانند در شناسایی و كشف الگوهای پنهان در پس انبوه داده ها كمك فراوانی نمایند. اخیرا رئیس سازمان اطلاعاتی بریتانیا گفته است پیشرفت در حوزه فن‌آوری به تروریستها امکان می‌دهد تا خارج از نظارت نیروهای اطلاعاتی و امنیتی با یکدیگر "ارتباط" برقرار کنند و این موضوع بواسطه رمز‌گذاری پیام‌ها و اطلاعات است كه موقعیت دشواری بوجود آورده است.

در موقعیت جدید، به نظر می رسد ابزارهای مدیریت دانش از جمله استدلال مبتنی بر مورد CBR، مرور بعد از عملیات AAR، داده كاوی، سیستمهای خبره، درس آموخته ها و ... می توانند كمك شایانی نمایند.

فناوری NORA می تواند كمك شایانی برای دستیابی به الگوهای پنهان روابط نماید.

Non obvious Relationship Awareness (NORA)

 (NORA)

فناوری جدید آنالیز داده به نام آگاهی از رابطه پنهان میتواند اطلاعاتی را در مورد افراد مختلف از چندین منبع مجزا مثلاً برنامههای کاربردی استخدامی، رکوردهای تلفنی، فهرستهای مشتریان و فهرستهای درخواستی دریافت کرده و روابط درونی آنها را شناسایی نموده و ارتباطات پنهان بین آنها را مشخص کند. این روابط پنهان به شناسایی مجرمین یا تروریستها کمک میکند

منبع

Laudon-2012-Management-information-systems

البته نسخه سال ٢٠٠٩ كتاب نیز توسط انتشارات آتی نگر ترجمه و چاپ شده است

می توان به مطالعه موردی ChoicePoint اشاره كرد. امروزه تقاضا برای اطلاعات به قدری زیاد است که بنگاههای واسطه داده مانند ChoicePoint رونق بسیاری دارند.

این شرکت هر ثانیه به هزاران تراکنش کارت اعتباری دسترسی دارد و دارای

هفده بیلیون رکورد مشتمل بر اطلاعات شخصی افراد و بنگاهها در امریكا است.

این شرکت اطلاعات شخصی افراد را عمدتا به سازمانهای دولتی میفروشد.

بعنوان مثال اداره درآمد آمریكا قراردادی 5 ساله به مبلغ 200 میلیون دلار امضا کرد تا به پایگاههای داده ChoicePoint دسترسی یافته و بتواند داراییهای مشمولین مالیات متخلف را شناسایی کند.

پس از حملات تروریستی یازدهم سپتامبر سال 2001، ChoicePoint به دولت آمریکا کمک کرد تا نیروی امنیتی جدید فرودگاه تحت کنترل دولت فدرال را انتخاب کند.ولی در این بین چاشهایی نیز وجود دارد:

اشکال این پایگاههای داده عظیم که توسط ChoicePoint و سایر واسطههای

داده پشتیبانی میشوند در این است که حریم خصوصی افراد و سلامت اجتماعی

آنان را به خطر میاندازند. و از طرف دیگر کیفیت داده گردآوری شده ممکن است قابل اعتماد نبوده و باعث شود افراد

شغل و یا موقعیتهای خود را بواسطه تشخیص اشتباه از دست دهند...






نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic